به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از تیوی بریکس، بازار کودهای شیمیایی به یکی از بخشهای راهبردی اقتصاد جهانی تبدیل شده است؛ بازاری که علاوه بر ارتباط مستقیم با توسعه پایدار و امنیت غذایی، با موضوعات حاکمیت ملی و ثبات زنجیرههای تأمین نیز پیوند دارد.
چین، روسیه و هند بزرگترین تولیدکنندگان کود در میان کشورهای بریکس هستند و مجموعاً نزدیک به ۹۰ درصد تولید کود این گروه را در اختیار دارند. چین بیش از ۴۰ درصد، روسیه حدود ۲۵ درصد و هند حدود ۲۰ درصد از تولید کود بریکس را به خود اختصاص دادهاند.
رومان روماشکین، کارشناس توسعه و تجارت کشاورزی، ادغام کشاورزی و صنایع غذایی و امنیت غذایی، در گفتوگویی اختصاصی با تیوی بریکس گفت برزیل، هند و چین از مهمترین واردکنندگان کود در میان اعضای بریکس هستند و بهترتیب ۱۸، ۱۱ و ۸ درصد از واردات جهانی کود را به خود اختصاص میدهند.
به گفته وی، وابستگی برخی اعضای بریکس به واردات در کنار ظرفیت بالای تولید سایر اعضا، زمینه مناسبی برای توسعه تجارت درونگروهی فراهم کرده است. برای نمونه، روسیه و چین از تأمینکنندگان اصلی کودهای معدنی مورد نیاز برزیل هستند؛ بهطوری که روسیه ۳۲ درصد و چین ۲۶ درصد از واردات کود برزیل را تأمین میکنند.
روماشکین افزود کشورهای دیگری از جمله آفریقای جنوبی، اتیوپی و اندونزی نیز وابستگی قابلتوجهی به واردات کود دارند. تأمینکنندگان بریکس بهترتیب ۳۳ درصد از نیاز آفریقای جنوبی، ۳۵ درصد از نیاز اتیوپی و ۴۷ درصد از نیاز اندونزی به کود را تأمین میکنند.
به گفته کارشناسان، حضور چین بهعنوان بزرگترین تولیدکننده و مصرفکننده کود جهان و روسیه بهعنوان بزرگترین صادرکننده این محصولات در بریکس، ظرفیت قابلتوجهی برای تقویت امنیت غذایی کشورهای عضو و سایر کشورهای جنوب جهانی ایجاد کرده است. دسترسی به منابع پایدار و گسترده کود میتواند خطر اختلال در تولید محصولات کشاورزی و بروز بحرانهای غذایی را کاهش دهد.
مسیرهای جدید لجستیکی
تحولات اخیر در زنجیرههای تأمین جهانی، کشورهای بریکس را به سمت ایجاد مسیرهای مطمئنتر و کمهزینهتر برای انتقال محصولات کشاورزی و کودهای شیمیایی سوق داده است.
در این میان، بنادر شرق دور روسیه اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. ظرفیت این بنادر بهتدریج در حال افزایش است و میتواند زمینه صادرات بیشتر کودهای پتاسه و نیتروژنه به منطقه آسیا-اقیانوسیه، از جمله چین، هند و کشورهای جنوب شرق آسیا را فراهم کند.
همزمان، در چارچوب بریکس موضوع ایجاد سکوهای مشترک لجستیکی نیز در حال بررسی است. این سکوها میتوانند با استانداردسازی زنجیرههای تأمین، تسهیل فرایندهای گمرکی و ایجاد شفافیت بیشتر در قیمتگذاری، تجارت کود میان اعضای گروه را تسهیل کنند.
در بلندمدت نیز هدف، ایجاد یک حوزه حملونقل و لجستیک یکپارچه در بریکس با قواعد مشترک برای حملونقل کالا، بیمه محمولهها و رهگیری محمولهها عنوان شده است.
توسعه این مسیرها و زیرساختها میتواند ضمن افزایش اطمینانپذیری تجارت کود میان کشورهای بریکس، نقش این گروه را در تأمین امنیت غذایی جنوب جهانی نیز تقویت کند؛ چراکه کاهش اختلال در عرضه کود، مستقیماً بر توان تولید کشاورزی کشورهای در حال توسعه تأثیر میگذارد.
چشمانداز توسعه تجارت کود
کارشناسان معتقدند برای استفاده کامل از ظرفیت بازار کود در بریکس، باید برخی موانع تجاری موجود برطرف شود. از سال ۲۰۲۴، کارگروههای بریکس موضوعاتی همچون تسهیل تجارت، هماهنگسازی استانداردها، شناسایی متقابل گواهیهای کیفیت و حتی حذف تعرفه واردات کود میان اعضا را بررسی کردهاند.
گییرمو میگل روکافورت پرز، کارشناس تیوی بریکس در حوزه اقتصاد و روابط بینالملل، با اشاره به چشمانداز تجارت کود میان اعضای بریکس گفت این تجارت با رشد قابلتوجهی همراه خواهد بود و شرکتهای کوچک و متوسط از جمله مهمترین ذینفعان آن خواهند بود.
به اعتقاد کارشناسان، اجرای چنین اقداماتی میتواند ضمن تضمین عرضه بهموقع کود به کشورهای عضو، امنیت غذایی در جنوب جهانی را تقویت کند.
برخی کارشناسان همچنین پیشنهاد کردهاند بریکس از افزایش تجارت متقابل فراتر رفته و به سمت ایجاد واحدهای تولید مشترک کود در کشورهایی مانند برزیل، هند و کشورهای آفریقایی حرکت کند. این اقدام میتواند هزینههای لجستیکی را کاهش دهد و ظرفیت تولید منطقهای را افزایش دهد.
افزایش استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و ایجاد بورس غلات و بورس کالا در چارچوب بریکس نیز از دیگر پیشنهادهای مطرحشده برای توسعه بازار کود و تقویت همکاریهای کشاورزی میان اعضای این گروه است.
دیدگاه