خبرگزاری مهر - گروه استانها، محدثه میرجلیلی؛ یزد در میان شهرهای کویری، تنها به ساختمان و معبر نیاز ندارد؛ باغهای شهری و فضای سبز موجود نیز بخشی از سرمایه زیستمحیطی آن به شمار میروند. در شرایطی که اقلیم گرم و خشک، محدودیت منابع آبی و مسئله آلودگی هوا، اهمیت حفظ پوشش گیاهی را دوچندان کرده است، از بین رفتن باغات میتواند هزینهای فراتر از حذف چند قطعه زمین سبز برای شهر به همراه داشته باشد.
باغهای قدیمی یزد و محلات پیرامونی، علاوه بر ارزش کشاورزی و هویتی، بخشی از پوشش گیاهی شهر را تشکیل میدهند؛ فضاهایی که حذف آنها و جایگزینیشان با ساختوساز، فرصتهای طبیعی برای حفظ پوشش گیاهی را کاهش میدهد. به همین دلیل، موضوع حفاظت از باغات تنها یک مسئله مربوط به مالکیت یا ساختوساز نیست و باید در پیوند با آینده زیستمحیطی شهر مورد توجه قرار گیرد.
عضو شورای اسلامی شهر یزد اخیرا در یکی از نشستهای علنی صحن شورا نسبت به روند تخریب و تغییر وضعیت باغات در برخی محلات شهر هشدار داد و خواستار تقویت نظارتهای پیشگیرانه شهرداری شده است.
محمدباقر پارساییان با اشاره به جایگاه باغات در شرایط اقلیمی یزد، تأکید کرد که این فضاها در بهبود شرایط محیطی و کیفیت زندگی شهروندان نقش دارند، اما در برخی نقاط، باغات همچنان در معرض تفکیک، تخریب و ساختوساز قرار گرفتهاند.
وی با بیان اینکه نظارت نباید پس از شکلگیری تخلف آغاز شود، خواستار حضور فعالتر شهرداری پیش از شروع عملیات ساختوساز شد و گفت: شناسایی و شناسنامهدار کردن باغات زمانی اثربخش خواهد بود که اطلاعات ثبتشده مبنای نظارت مستمر و جلوگیری از تخریب قرار گیرد.
عضو شورای شهر یزد همچنین به مسئلهای مهم در روند برخورد با تخلفات اشاره کرد؛ اینکه در برخی موارد، ابتدا باغ تخریب و بنا احداث میشود و سپس پرونده به کمیسیون ماده ۱۰۰ میرسد.
شهردار یزد: تخریب باغات، ترک فعل شهرداری نیست؛ ضرورت تدوین راهکار حقوقی مشترک
شهردار یزد در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اقدامات انجامشده برای پایش و صیانت از باغات شهری گفت: شهرداری در موارد تخریب باغات، وظایف قانونی خود را انجام داده و پروندههای تخلف را برای رسیدگی به مراجع قضایی ارسال میکند؛ بنابراین نمیتوان تخریب باغات را ناشی از ترک فعل شهرداری دانست.
ابوالقاسم محیالدینی در خصوص تخریب باغات شهر یزد اظهار کرد: بخشی از این موضوعات در کمیسیونهای شبهقضایی از جمله کمیسیونهای ماده ۷ و ماده ۱۰۰ بررسی میشود و در برخی پروندهها تصمیم به جریمه گرفته شده و برخی موارد نیز برای رسیدگی قضایی به دادگاه ارجاع شده است.
وی افزود: در مواردی که رأی قضایی صادر نشده یا آرای بازدارندهای برای جلوگیری از تکرار تخلفات صادر نشود، نمیتوان مسئولیت موضوع را متوجه شهرداری دانست؛ چراکه شهرداری در حدود وظایف قانونی خود، پروندهها را تشکیل و به مراجع مربوط ارسال میکند.
پایش و پلاککوبی ۹۷ درصد از باغات شهر یزد
شهردار یزد ادامه داد: در همین دوره مدیریت شهری، حدود ۹۷ درصد باغات سطح شهر پایش شده و عملیات درختشماری و پلاککوبی برای آنها انجام گرفته است؛ بنابراین در صورت مشاهده تخریب در باغات شناساییشده، موضوع از مسیر قانونی پیگیری و پرونده برای رسیدگی به دادگاه ارسال میشود.
محیالدینی با اشاره به ظرفیتهای قانونی برای برخورد با تخریب باغات گفت: بر اساس قانون مربوط به حفظ باغات، در صورت تخریب بخشی از یک باغ، امکان اتخاذ تصمیمات قانونی از جمله تملک آن به نفع عموم وجود دارد و باید از این ظرفیتها برای برخورد مؤثر با تخلفات استفاده شود.
شهردار یزد تأکید کرد: برای مقابله مؤثر با این روند، هم باید قوانین تقویت شود و هم برخورد قضایی با تخلفات بازدارندگی بیشتری داشته باشد. شهرداری در موارد متعددی موضوع را تا مرحله دادگاه پیگیری کرده و به محکومیت نیز رسیده است، اما در برخی موارد آرای صادرشده از نظر بازدارندگی کافی نبوده است.
حفاظت از باغات بدون راهکار مشترک دستگاهها ممکن نیست
محیالدینی با بیان اینکه تداوم این وضعیت میتواند روند حفاظت از باغات را با مشکل مواجه کند، گفت: موضوع باغات یک مسئله چنددستگاهی است و دستگاههای مرتبط از جمله جهاد کشاورزی باید در این زمینه پای کار باشند.
وی آب را یکی از مسائل اساسی در حفظ باغات دانست و افزود: مدیریت منابع آب و موضوع بازار آب نیز در این زمینه اثرگذار است. با توجه به سازوکار بازار آب، تأمین آب مورد نیاز باغات با دشواری مواجه میشود.
شهردار یزد خاطرنشان کرد: برای حل این مسئله، نمیتوان تنها یک دستگاه را مسئول دانست و نیازمند یک راهکار حقوقی و اجرایی مشترک میان دستگاههای مرتبط هستیم. شهرداری آمادگی دارد جلساتی با حضور دستگاهها و نهادهای مختلف برگزار کند تا برای این موضوع، راهکار مشخص و قابل اجرا تدوین شود.
هزار باغ یزد زیر چتر شناسنامهدار شدن
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر یزد در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به تشکیل کارگروه صیانت از باغها اعلام کرد که تاکنون حدود یک هزار باغ در سطح شهر پلاککوبی و شناسنامهدار شدهاند.
فاطمه زارع بیدکی ادامه داد: این اقدام صرفاً برای ثبت مشخصات باغها انجام نشده، بلکه هدف آن ایجاد امکان نظارت دقیقتر و جلوگیری از تخریب این فضاهاست. این روند میتواند در صورت استمرار نظارتها، شناسایی باغهای ارزشمند و جلوگیری از تغییر وضعیت آنها را تسهیل کند.
زارع همچنین از رویکرد دیگری برای حفظ باغات خبر داد و آن خرید برخی باغهای ارزشمند توسط شهرداری و تبدیل آنها به بوستان عمومی است.
وی افزود: باغ خیرآباد یکی از نمونههایی است که پس از ساماندهی برای تبدیل شدن به بوستان ویژه بانوان آماده میشود.
در واقع، تجربه تبدیل باغهای موجود به فضای سبز عمومی میتواند راهی برای آن باشد که باغ به جای حذف شدن از نقشه شهر، با حفظ ماهیت سبز خود در خدمت شهروندان قرار گیرد.
افزایش سرانه فضای سبز؛ ضرورت حفظ باغات همچنان پابرجاست
رئیس کمیسیون نظارت و حقوقی شورای شهر یزد نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه فضای سبز، از شناسایی، پلاکگذاری و شناسنامهدار شدن بیش از هزار باغ با وسعت بالای هزار مترمربع خبر داده است.
محمدمهدی نیکونژاد گفت: سرانه فضای سبز شهر یزد از ۱۳ به ۱۶ مترمربع افزایش یافته است؛ آماری که نشاندهنده توسعه بخشی از ظرفیت فضای سبز شهری است، اما در عین حال نمیتواند ضرورت حفاظت از باغهای موجود را منتفی کند.
وی خاطرنشان کرد: زیرا ایجاد بوستان جدید و حفظ باغ موجود، الزاماً دو مفهوم یکسان نیستند؛ باغی که سالها در یک محله شکل گرفته، علاوه بر پوشش گیاهی، بخشی از ساختار طبیعی و تاریخی آن محدوده را تشکیل میدهد و حذف آن و جایگزینی فضای سبز جدید در نقطهای دیگر، لزوماً همه کارکردهای باغ از دسترفته را جبران نمیکند.
مسئله فقط درخت نیست؛ مسئله آینده شهر است
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که یزد را با ویژگیهای اقلیمی خودش ببینیم؛ شهری در منطقهای گرم و خشک که با محدودیت منابع آب مواجه است و توسعه شهری در آن باید با ملاحظات محیط زیستی همراه باشد.
در چنین شرایطی، هر باغ موجود میتواند به عنوان بخشی از ظرفیت طبیعی شهر مورد توجه قرار گیرد. بنابراین تصمیم درباره یک باغ نباید صرفاً بر اساس ارزش زمین برای ساختوساز سنجیده شود؛ بلکه پیامدهای حذف آن برای فضای سبز، سیمای شهری، شرایط محیطی و کیفیت زندگی محله نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
از شناسنامه تا صیانت واقعی
اقداماتی مانند پلاکگذاری و شناسنامهدار کردن باغات، تشکیل کارگروه صیانت و خرید باغهای ارزشمند، زمانی میتواند به حفاظت پایدار منجر شود که با نظارت میدانی مستمر و پیشگیری از تخریب همراه باشد.
حتی در یکی از جلسات کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر یزد نیز پروندهای مربوط به تشخیص باغ در کمیسیون ماده ۷ مطرح شده که با احراز شرایط باغ، بر حفظ وضعیت موجود آن تأکید شده است؛ موضوعی که نشان میدهد تشخیص دقیق وضعیت باغ و اعمال ضوابط حفاظتی، میتواند در جلوگیری از تغییر سرنوشت این فضاها نقش داشته باشد.
اقتصادآینده نیوز منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه