به گزارش اقتصادآینده نیوز، موسیقی فاخر نقش درمانگری دارد. نت های ارزشمند دارای پیشنه عمیقی در فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی هستند که با دست یازی به آنها می توان به ساحل آرامش رسید. ابنای بشر با نوای آهنگین و ملکوتی اذان به دیدار معبود می شتابند و در گستره تاریخ ایران نیز فرازهای معنوی بسیاری وجود دارد که مولانا، شمس، حافظ و دیگر ادبای پرهیزگار با آنها به معراج رفته اند.
از نگاهی دیگر، نت های موسیقیایی همان زبان بی واژه احساس هستند که برای انسان ملموس می شوند؛ سیطره ای از هنر که پیش از آنکه به گوش برسد، راه خود را به دل و ذهن انسان باز می کند. از دیرباز، انسان در لحظه های شادی و اندوه، در نیایش و سوگ، در خلوت و جمع، به موسیقی پناه برده است. شاید راز ماندگاری این هنر در همین توانایی نهفته باشد؛ موسیقی می تواند آنچه را گاه زبان از بیانش ناتوان است، با نغمه و ریتم روایت کند.
در میان گونه های مختلف موسیقی، موسیقی فاخر جایگاهی متفاوت دارد. موسیقی فاخر تنها مجموعه ای از صداهای خوشایند نیست، بلکه آمیزه ای از زیبایی، اندیشه، اصالت، احساس و هویت فرهنگی است. چنین موسیقی ای می تواند مخاطب را از هیاهوی روزمره جدا کند و برای دقایقی به ساحتی آرام تر و عمیق تر ببرد؛ ساحتی که در آن ذهن فرصت بازسازی و روح مجال تنفس پیدا می کند. امروزه نقش موسیقی در سلامت روان نیز بیش از گذشته مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. مطالعات علمی نشان داده اند که مداخلات موسیقایی می توانند در کاهش استرس و اضطراب موثر باشند. یک فراتحلیل گسترده که ده ها مطالعه را بررسی کرده، اثر قابل توجه موسیقی درمانی بر کاهش شاخص های مرتبط با استرس را گزارش کرده است. همچنین یک بررسی و فراتحلیل منتشرشده در سال ۲۰۲۵، با بررسی ۵۱ مطالعه، از تاثیر متوسط موسیقی درمانی بر کاهش نشانه های اضطراب حکایت دارد.
یکی از مهم ترین ظرفیت های موسیقی، ایجاد آرامش و کاهش تنش های روانی است. انسان امروز در معرض حجم گسترده ای از صداها، اخبار، فشارهای شغلی، دغدغه های اقتصادی و ارتباطات بی وقفه قرار دارد. ذهنی که فرصت سکوت و آرامش پیدا نمی کند، به تدریج فرسوده می شود. در چنین شرایطی، شنیدن یک قطعه سنجیده و عمیق می تواند مانند گشودن پنجره ای در اتاقی بسته باشد؛ فرصتی برای فاصله گرفتن از اضطراب و بازگشت به خویشتن.
موسیقی فاخر می تواند کارکردی فراتر از سلامت فردی داشته باشد. جامعه ای که موسیقی اصیل خود را پاس می دارد، در حقیقت بخشی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی خویش را حفظ می کند. نغمه های ریشه دار در فرهنگ ایرانی، از دستگاه های موسیقی سنتی تا آوازها و مقام های محلی، حامل خاطره، زبان، شعر و جهان بینی نسل های مختلف هستند. شنیدن و آموزش این آثار می تواند پیوند نسل جدید را با میراث فرهنگی استوارتر کند. از این منظر، حمایت از موسیقی فاخر تنها حمایت از یک رشته هنری نیست؛ سرمایه گذاری بر سلامت روان، هویت فرهنگی و کیفیت زندگی جامعه است. لازم است مراکز فرهنگی، مدارس، دانشگاه ها، بیمارستان ها و نهادهای اجتماعی نگاه جدی تری به ظرفیت های موسیقی داشته باشند و زمینه استفاده علمی و هدفمند از آن را فراهم کنند.
موسیقی امروز اگر از ابتذال فاصله بگیرد و با اندیشه، هنر و اصالت پیوند بخورد، می تواند بیش از یک سرگرمی باشد؛ می تواند پناهگاهی برای ذهن خسته، تسکینی برای دل مضطرب و پلی میان انسان و آرامش باشد. شاید یکی از زیباترین رسالت های هنر همین باشد که در هیاهوی جهان، لحظه ای سکوت درونی بیافریند و به انسان یادآوری کند که هنوز می توان با یک نغمه، آرام تر نفس کشید.
یادداشت: سعیدرضا امیرآبادی
دیدگاه