احمد مرادپور – اقتصاد آینده – آذربایجان شرقی ) : دومین نشست میز گفتوگوی مشترک مدیرکل بهزیستی استان با اعضای هیئتمدیره انجمنهای صنفی و مطبوعاتی، با هدف تعمیق همکاریهای دوجانبه، بررسی چالشهای پیشرو و ارائه راهکارهای عملیاتی برای توانمندسازی جامعه هدف، در فضایی تعاملی و آیندهنگرانه برگزار شد.
میز گفتوگوی مشترک؛ پل ارتباطی رسانه و نهادهای حمایتی
مدیرکل بهزیستی استان در آغاز این جلسه، با اشاره به اهمیت راهبردیِ تشکیل میز گفتوگوی مشترک میان بهزیستی و تشکلهای رسانهای، آن را گامی مؤثر در جهت شفافسازی عملکرد، همافزایی ظرفیتها و ارتقای کیفیت خدمات به جامعه هدف دانست و تأکید کرد: با مطرح شدن میزگفتگوهای محلهمحور، برگزاری میزگفتگوهای مشترک رسانه و بهزیستی از اهمیت دوچندانی برخوردار است؛ چراکه رسانهها میتوانند پل ارتباطی میان نیازهای واقعی محلات و برنامهریزیهای کلان سازمانی باشند و با انعکاس دقیق مشکلات و ظرفیتهای موجود، به تدوین سیاستهای منطبق بر واقعیتهای میدانی کمک کنند.
وی در ادامه با تشریح رویکرد تحولیِ توانمندسازی پایدار بهجای حمایتِ صرف، اعلام کرد که در طول یک سال گذشته، اولویت اصلی سازمان، عبور از نگاه سنتیِ توزیعمحور به سمت توانمندسازیِ مددجویان بوده است و گفت: ما معتقدیم که هر ریالی که صرف توانمندسازی شود، سرمایهگذاری است، نه هزینه.
وی با تأکید بر اینکه با تکیه بر ظرفیت مراکز مثبتزندگی و اجرای طرحهای محلهمحور، نرخ خروج موفق مددجویان از چرخه حمایتی نسبت به سال قبل افزایش یافته است، خاطرنشان کرد که جزئیات کامل این دستاوردها در گزارشهای رسمی عملکرد ارائه خواهد شد.
مدیرکل بهزیستی توسعه زیرساختها با افتتاح و بازسازی مراکز تخصصی و نگهداری به منظور ارتقای کرامت انسانی مددجویان، انعقاد تفاهمنامههای راهبردی با دستگاههای اجرایی برای تأمین خدمات فرهنگی، ورزشی و آموزشی بدون تحمیل هزینه مستقیم به دولت، و نیز تسهیلگری در حوزه مسکن و اشتغال با بهرهگیری از تسهیلات کمبهره و مشارکت خیرین را از مهمترین دستاوردهای کلیدی این دوره برشمرد و تأکید کرد که در حوزه اشتغال، با حمایت از مشاغل خرد و خانگی، گامهای مؤثری در ایجاد و تقویت فرصتهای شغلی برای جامعه هدف برداشته شده است.
وی در حوزه پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، استراتژی مداخله هوشمندانه را تشریح کرد و به راهاندازی خطوط مشاوره فعالتر، غربالگریهای گسترده بینایی، شنوایی و اضطراب، مشاوره ژنتیک، آگاهیسازی پیشگیری از معلولیتها در دانشآموزان و بانوان سرپرست خانوار، و نیز توجه و مشارکت خیرین در ساخت مراکز و مصالحه زمین - اشاره کرد و گفت: «این اقدامات با هدف کاهش آسیبهای اجتماعی و ارائه خدمات تخصصی به جامعه هدف طراحی و اجرا شده است.
وی در ادامه با اشاره به خدمات گسترده سازمان بهزیستی، به ارائه مشاوره حضوری و تلفنی، مناسبسازی خودرو و مسکن، خدمات سیار، مداخله در بحرانهای اجتماعی (اورژانس اجتماعی)، رسیدگی به موارد خشونت علیه کودکان، زنان و سالمندان، ارائه خدمات شبانهروزی به معلولان، سالمندان و فرزندان بیسرپرست، اقامت در مراکز اجتماعدرمانگر (TC)، بهبود و بازتوانی، سرپناه شبانه و گذری اشاره کرد و گفت: همه این خدمات در راستای اجرای بستههای سیاستی صیانت، حمایت، مساعدت و بیمههای اجتماعی طراحی و ارائه میشوند.
مدیرکل بهزیستی در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر اینکه بهزیستی امروز سازمانی نیست که صرفاً به بودجههای دولتی متکی باشد، اظهار داشت: ما با اتکا به اعتماد مردم، همراهی خیرین و مشارکتهای مردمی، مسیرهای دشوار را هموار میکنیم. از تمام کارکنان، مددکاران، مراکز مثبتزندگی، خیریههای همکار، نمایندگان رسانههای گروهی و همه عزیزانی که در ۳۶۵ روز گذشته همدلانه کنار ما بودند، صمیمانه سپاسگزارم.
دیدگاههای اعضای تشکلهای رسانهای؛ از فرهنگ نیکوکاری تا توانمندسازی محلهمحور
در ادامه این نشست، اعضای هیئتمدیره انجمنهای صنفی و مطبوعاتی با طرح دیدگاههای تخصصی و راهبردی خود، بر ضرورت تقویت ارتباطات دوسویه و نهادینهسازی تعامل مستمر با سازمان بهزیستی تأکید کردند:
نوروز قاسمی، عضو هیئتمدیره انجمن مدیران مسئول مطبوعات استان، با قدردانی از طرحهای ابتکاری روابط عمومی ادارهکل بهزیستی آذربایجان شرقی در زمینه تشکیل میز گفتوگوی مشترک با تشکلهای رسانهای و ... با اشاره به نقش کلیدی رسانهها در ترویج ارزشهای انسانی و همبستگی اجتماعی، احیای فرهنگ نیکوکاری را یکی از مؤثرترین راهکارهای کاهش فاصله طبقاتی و تقویت سرمایه اجتماعی دانست و اظهار داشت: فرهنگ نیکوکاری نباید به مناسبتهای مقطعی محدود شود؛ بلکه نیازمند یک گفتمان فراگیر، مستمر و نظاممند است که در بستر آموزش و پژوهش شکل بگیرد. وی با تأکید بر آغاز این آموزش از دوران کودکی و نهادینهسازی آن در مدارس، خاطرنشان کرد: کودکان امروز، جامعهسازان فردا هستند و اگر فرهنگ کمکرسانی، همدلی و مسئولیتپذیری اجتماعی از سنین پایین در وجودشان نهادینه شود، در آینده شاهد جامعهای خواهیم بود که دغدغه همنوع، بخش جداییناپذیر از هویت فردی و جمعی آنان است.
قاسمی در ادامه بر تقویت ارتباطات میان بهزیستی و تشکلهای مردمی، خیریهها و مراکز آموزشی تأکید کرد و گفت: رسانهها میتوانند بهعنوان پل ارتباطی میان نیازمندان واقعی و خیرین عمل کنند و با انعکاس دقیق و شفاف عملکرد بهزیستی، اعتماد عمومی را جلب و مشارکتهای مردمی را افزایش دهند. همچنین برگزاری کارگاههای توانمندسازی برای خیرین و آشنایی آنان با اولویتهای واقعی جامعه هدف، از ضرورتهای اجتنابناپذیر است.
وحید زینالی، رئیس انجمن صنفی روزنامهنگاران استان نیز در میز گفتگو، با اشاره به گستردگی و تنوع حوزههای فعالیت سازمان بهزیستی، بر افزایش نشستهای تخصصی و کارگروههای موضوعی با حضور کارشناسان، خبرنگاران و فعالان اجتماعی تأکید کرد و گفت: آسیبهای اجتماعی پویا و در حال تغییر هستند و رویکردهای سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای نوپدید بهویژه در مناطق روستایی و حاشیهنشین شهری نیست.
بهروزرسانی دانش و رویههای اجرایی، متناسب با تحولات اجتماعی، یک الزام است و این مهم بدون ارتباط مستمر با کارشناسان میدانی و اصحاب رسانه میسر نمیشود.
زینالی برگزاری تورهای رسانهای منظم، برنامهریزیشده و میدانی را گامی مؤثر در شفافسازی عملکرد، انتقال واقعیتها به افکار عمومی، ارتقای پاسخگویی سازمانی و همچنین کشف ظرفیتهای نادیده گرفته شده در محلات دانست و افزود: تداوم نشستهای موضوعی در بهزیستی با رویکرد مسئلهمحور، میتواند بستری برای هماندیشی، تولید گفتمان کارشناسی و ارائه راهکارهای اجرایی مبتنی بر شواهد باشد.
وی همچنین بر لزوم تبدیل پیشنهادات به برنامههای عملیاتی تأکید کرد و خاطرنشان ساخت: ارتباط مؤثر، زمانی به نتیجه میرسد که به یک فرآیند مستمر و نهادینه شده تبدیل شود و با مطالبهگری از دیگر دستگاههای مختلف، امکان دستیابی به دسترسی همگانی و مناسبسازی شهری و دیگر مسائل اجتماعی و فرهنگی فراهم شود.
محمدحسین علملو، بازرس خانه مطبوعات استان نیز ، با اشاره به اینکه بیکاری را باید یکی از مهمترین و ریشهایترین علل بروز و تشدید آسیبهای اجتماعی، از جمله حاشیهنشینی، اعتیاد، خشونت و فروپاشی خانواده دانست، اظهار داشت: تا زمانی که برای توانمندسازی اقتصادی مددجویان و خانوادههای تحت پوشش برنامهریزی جدی و پایدار نشود، هرگونه اقدام حمایتی صرفاً موقتی و مسکنوار خواهد بود.
وی پیشنهاد داد: آموزش صنایع دستی، هنرهای سنتی و مشاغل خرد و خانگی بهعنوان منبعی پایدار و کمهزینه برای درآمدزایی، بهویژه برای زنان سرپرست خانوار و معلولان، در اولویت قرار گیرد و با ایجاد بازارچههای دائمی فروش محصولات، زنجیره تولید تا عرضه تکمیل شود.
علملو همچنین بر برگزاری کلاسهای ورزشی منظم و برنامههای تفریحی-توانمندساز در محلات کمبرخوردار تأکید کرد و گفت: ورزش، علاوه بر تأثیر بر سلامت جسم و روان، میتواند بهعنوان ابزاری برای کاهش تنشهای اجتماعی، پر کردن اوقات فراغت جوانان و پیشگیری از گرایش به رفتارهای پرخطر ایفای نقش کند. وی همچنین برگزاری رویدادهای فصلی با محوریت پیشگیری از آسیبهای اجتماعی (از جمله جشنوارههای فرهنگی، نمایشگاههای توانمندیهای مددجویان ، و همایشهای تخصصی) را گامی مؤثر در جهت آگاهیبخشی عمومی، تغییر نگرشهای غلط نسبت به مددجویان و جلب مشارکت بیشتر خیرین و دستگاههای اجرایی دانست. وی در پایان بر لزوم ارتباط مستمر بهزیستی با مراکز آموزشی، فنی و حرفهای و دانشگاهها برای طراحی دورههای مهارتآموزی متناسب با نیاز بازار کار تأکید کرد و افزود: «توانمندسازی اقتصادی، تنها راه برونرفت از چرخه معیوب وابستگی به حمایتهای دولتی است و رسانهها نیز میتوانند با معرفی الگوهای موفق اشتغالزایی، امید و انگیزه را در میان جامعه هدف زنده نگه دارند.»
احمد مرادپور، مدیر خانه مطبوعات استان، با استقبال از تداوم و توسعه تورهای رسانهای، بر اهمیت برگزاری دورههای آموزشی مشترک میان بهزیستی و خبرنگاران تأکید کرد و افزود: ارتقای سواد رسانهای و آشنایی اهالی رسانه با قوانین، خدمات و چالشهای بهزیستی، میتواند به تولید محتوای دقیقتر و اثرگذارتر و همچنین افزایش همکاریهای دوجانبه منجر شود. مرادپور با اشاره به ظرفیتهای مغفولمانده در محلات و مساجد، پیشنهادهای عملیاتی زیر را برای گسترش همکاریهای فرابخشی مطرح کرد:
· تشکیل و توسعه کارگاههای آموزشی مشاوره پیش از ازدواج در محلات و مساجد
· برگزاری رویدادهای رسانهای فصلی با محوریت آسیبهای اجتماعی، مبلمان شهری، مناسبسازی معابر برای معلولان و سالمندان، و ارتقای کیفیت زندگی شهری، با حضور خبرنگاران، مسئولان شهری و کارشناسان مربوطه.
· تشکیل کارگاههای آموزشی توانمندسازی اقتصادی با تمرکز بر آموزش صنایع دستی، مشاغل خانگی و خرد، بهمنظور ایجاد اشتغال پایدار و درآمدزایی برای خانوادههای تحت پوشش و کاهش وابستگی به حمایتهای مستقیم.
· برگزاری رویدادهای ورزشی و هنری بهصورت هفتگی در محلات با مشارکت اداره ورزش و جوانان، سازمان فرهنگی و هنری شهرداری، آموزش و پرورش و رسانهها، که ضمن غنیسازی اوقات فراغت کودکان، نوجوانان و جوانان، به شناسایی و پرورش استعدادهای برتر در حوزههای ورزشی، هنری و فرهنگی نیز کمک خواهد کرد. مرادپور با تأکید بر اینکه این اقدامات میتواند بهعنوان پل ارتباطی میان بهزیستی، نهادهای محلی و مردم ایفای نقش کند، خاطرنشان ساخت: همگرایی دستگاههای اجرایی و استفاده از ظرفیت رسانهها برای انعکاس این رویدادها، میتواند حس تعلق اجتماعی را تقویت کرده و گامی مؤثر در جهت پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی جامعه باشد.
خوشزرع، عضو هیئتمدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران استان، با اشاره به موقعیت راهبردی بهزیستی در چرخه پایانی بسیاری از زنجیرههای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، اظهار داشت: بهزیستی در نقطهای قرار دارد که بسیاری از معضلات اجتماعی، اقتصادی و حتی فرهنگی، در نهایت به این سازمان ارجاع داده میشوند، اما متأسفانه کمتر از ظرفیت همافزایی با سایر ارگانها برای حل ریشهای این مسائل استفاده میشود.
وی همافزایی بهزیستی با دستگاههای اجرایی، نهادهای عمومی، بخش خصوصی و تشکلهای مردمی را یک ضرورت اجتنابناپذیر دانست و گفت: بسیاری از مشکلات مددجویان، فراتر از توان یک نهاد است و نیازمند عزم جمعی و تقسیم کار ملی است. برای مثال، موضوع مسکن مددجویان بدون همکاری راه و شهرسازی، اشتغال آنان بدون همراهی کار و رفاه و فنی و حرفهای، و سلامت روان آنان بدون مشارکت وزارت بهداشت، قابل حل نیست.
خوشزرع با تأکید بر تبدیل نیازهای اساسی مددجویان به مطالبات عمومی و گنجاندن آنها در برنامههای توسعه شهری و اجتماعی، خاطرنشان کرد: نیازهای مددجویان نباید در حاشیه بماند؛ بلکه باید به دغدغه اصلی مسئولان شهری و برنامهریزان تبدیل شود. شهرسازی اجتماعی و فرهنگی، یعنی طراحی فضاهای شهری بهگونهای که عدالت محوری، دسترسی آسان برای معلولان و سالمندان، و ایجاد فرصتهای برابر برای همه اقشار، در آن لحاظ شود. وی همچنین به رفع نابرابری در توزیع فرصتهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: شکاف عمیق بین مشکلات اجتماعی و ظرفیتهای موجود، یکی از معضلات اساسی است. بسیاری از مناطق محروم، با وجود استعدادهای فراوان، از حداقل امکانات آموزشی، درمانی و اشتغال بیبهرهاند و این نابرابری، خود مولد آسیبهای جدید است. خوشزرع در ادامه به معضل سالمندی و افزایش جمعیت سالمندان بهعنوان یکی از چالشهای جدی پیشروی کشور اشاره کرد و هشدار داد: «ایران با سرعت قابلتوجهی در حال پیر شدن است و بهزیستی باید از همین امروز برای طراحی برنامههای جامع، بلندمدت و پیشگیرانه در حوزه سالمندی، شامل مراقبتهای بهداشتی، تأمین اجتماعی، مناسبسازی محیط شهری، و ایجاد مراکز روزانه و شبانهروزی با کیفیت، برنامهریزی کند؛ در غیر این صورت، در دهههای آینده با بحرانی بیسابقه مواجه خواهیم شد.
وی در پایان بر لزوم تشکیل کارگروههای تخصصی مشترک میان بهزیستی و سایر دستگاهها با حضور نمایندگان رسانهها برای نظارت و پیگیری مصوبات، و همچنین توجه ویژه به مناطق روستایی و عشایری که اغلب از خدمات بهزیستی دور میمانند، تأکید کرد و گفت: رسانهها میتوانند با انعکاس صادقانه و بیواسطه این نابرابریها، به مطالبهگری مؤثر و حرکت به سمت عدالت اجتماعی کمک کنند.
عینالله حسینزاده، عضو هیئتمدیره انجمن مدیران مسئول مطبوعات استان نیز با اشاره به ظرفیتهای عظیم و بعضاً مغفولمانده در میان بازاریان، اصناف و خیرین، بر جذب هدفمند و آگاهسازی این گروهها برای مشارکت مؤثر در طرحهای حمایتی و توانمندسازی تأکید کرد و گفت: جامعه اصناف و بازاریان همواره در ایام سخت و بحرانها پیشگام در یاریرسانی بودهاند؛ اما این ظرفیت نیازمند ساماندهی، هدایت هوشمندانه و انعکاس عملکرد شفاف است تا به سرمایهای پایدار برای کاهش آسیبهای اجتماعی تبدیل شود.
وی همچنین پیشنهاد داد: حضور جمعی و هماهنگ هیئترئیسه بازاریان در کنار بهزیستی و برگزاری جلسات مستمر با آنان، میتواند به جذب منابع پایدار، ایجاد شبکههای حمایتی غیردولتی و گسترش دامنه خدمات به مناطق محروم کمک شایانی کند.
دیدگاه