خبرگزاری مهر- گروه استانها: صنایع تبدیلی و تکمیلی یکی از حلقههای مهم زنجیره تولید در بخش کشاورزی است؛ حلقهای که میتواند فاصله میان تولیدکننده و بازار مصرف را کاهش داده و از خامفروشی محصولات جلوگیری کند.
بخش کشاورزی زنجان با برخورداری از ظرفیت قابل توجه در تولید محصولات باغی و زراعی، یکی از پایههای مهم اقتصاد استان محسوب میشود؛ ظرفیتی که در صورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی میتواند از مرحله تولید خام عبور کرده و به ایجاد ارزش افزوده، اشتغال پایدار و تقویت صادرات منجر شود، با این حال فعالان این حوزه همچنان با چالشهایی از جمله کمبود سرمایه، ضعف برندسازی و برخی مشکلات زیرساختی مواجه هستند.
در استان زنجان نیز طی سالهای اخیر توسعه این صنایع مورد توجه قرار گرفته و ظرفیت ایجادشده در این بخش به سطح قابل توجهی رسیده است.
ظرفیت جذب ۲.۵ میلیون تن ماده خام در صنایع تبدیلی زنجان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به آخرین وضعیت صنایع تبدیلی استان اظهار کرد: در حال حاضر ظرفیت صنایع تبدیلی استان برای جذب ماده خام حدود ۲.۵ میلیون تن است.
اکبر کرامتی در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه توسعه صنایع تبدیلی به دلیل ارزش افزودهای که برای محصولات کشاورزی ایجاد میکند همچنان باید در دستور کار باشد، افزود: توسعه این بخش یکی از حلقههای مهم تکمیل زنجیره تولید محسوب میشود و میتواند نقش مؤثری در جلوگیری از خامفروشی محصولات داشته باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به عملکرد استان در زمینه ایجاد ظرفیتهای جدید صنایع تبدیلی گفت: در سال گذشته تعهدات مربوط به ایجاد ظرفیتهای جدید در این حوزه بیش از میزان برنامهریزیشده محقق شد و در برخی بخشها میزان جذب ماده خام نیز از اهداف تعیینشده فراتر رفت.
کرامتی افزود: استمرار این روند نیازمند فراهم شدن زمینههای لازم برای سرمایهگذاری، تأمین منابع مالی و رفع موانع پیش روی واحدهای فرآوری است.
زیتون طارم؛ محصولی که هنوز از ضعف برندسازی رنج میبرد
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ظرفیتهای کشاورزی استان زنجان، تولید زیتون در شهرستان طارم است؛ محصولی که ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فرآوری، ایجاد ارزش افزوده و حضور در بازارهای داخلی و خارجی دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه صنایع تبدیلی زیتون گفت: در این زمینه اقدامات خوبی انجام شده، اما همچنان در حوزه برندسازی و معرفی ظرفیتهای تولیدی استان با نقطه مطلوب فاصله داریم.
اینکه محصول به دلیل نزدیکی جغرافیایی یا دسترسی آسانتر با نام منطقه دیگری در بازار عرضه شود، نشاندهنده ضعف در برندسازی و معرفی ظرفیتهای استان است
وی با انتقاد از عرضه بخشی از زیتون تولیدشده در طارم با نام سایر مناطق از جمله رودبار اظهار کرد: اینکه محصول به دلیل نزدیکی جغرافیایی یا دسترسی آسانتر با نام منطقه دیگری در بازار عرضه شود، نشاندهنده ضعف در برندسازی و معرفی ظرفیتهای استان است.
کرامتی تأکید کرد: همانگونه که پنیر لیقوان در بازارهای کشور با نام روستای لیقوان شناخته میشود، زیتون طارم نیز باید با برند و هویت واقعی خود در بازار عرضه شود.
وی افزود: موضوع برندسازی از این منظر اهمیت دارد که ارزش اقتصادی یک محصول تنها به میزان تولید آن محدود نمیشود و هویت تجاری، بستهبندی، فرآوری، بازاریابی و دسترسی به بازارهای صادراتی میتواند سهم تولیدکننده از ارزش نهایی محصول را افزایش دهد.
سیبزمینی؛ ظرفیتی که هنوز به صنعت تبدیل نشده است
کرامتی ادامه داد: در کنار زیتون و کشمش، سیبزمینی نیز از دیگر محصولات دارای ظرفیت برای توسعه صنایع تبدیلی در استان زنجان است؛ با این حال این بخش همچنان با مشکلاتی مواجه است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان با اشاره به وضعیت صنایع تبدیلی سیبزمینی گفت: تلاشهای متعددی برای ایجاد صنایع تبدیلی مرتبط با این محصول انجام شده، اما تاکنون پروژهای که قابلیت ارائه به عنوان یک طرح نهایی و عملیاتی داشته باشد، به نتیجه نرسیده است.
وی یکی از موانع اصلی توسعه صنایع تبدیلی را محدودیت منابع مالی عنوان کرد و افزود: توسعه این بخش نیازمند همکاری دستگاههای مختلف از جمله صنعت، معدن و تجارت و نظام بانکی است.
کرامتی افزود: برای راهاندازی واحدهای جدید فرآوری، صرفاً صدور مجوز کافی نیست و باید زنجیرهای از اقدامات شامل تأمین مالی، زیرساخت، دسترسی به مواد اولیه، بازار فروش، فناوری و صادرات مورد توجه قرار گیرد.
۲۳۰ واحد صنایع تبدیلی در زنجان فعال است
معاون سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان نیز با اشاره به وضعیت واحدهای فعال این بخش اظهار کرد: در حال حاضر ۲۳۰ واحد صنایع تبدیلی دارای پروانه بهرهبرداری و فعال در استان وجود دارد.
یوسفیپور در گفتگو با خبرنگار مهر، افزود: این واحدها در حوزههای مختلف فرآوری محصولات کشاورزی از جمله فرآوری زیتون، کشمش، بستهبندی محصولات و سایر فعالیتهای مرتبط مشغول به کار هستند.
وی با بیان اینکه استان زنجان در برخی حوزههای صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات کشاورزی جایگاههای برتر کشور را دارد، گفت: ظرفیتهای موجود در زمینه فرآوری زیتون، کشمش و بستهبندی محصولات، فرصت مناسبی برای توسعه زنجیره ارزش بخش کشاورزی استان ایجاد کرده است.
معاون سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان خاطرنشان کرد: یکی از اولویتهای مجموعه جهاد کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و هدایت سرمایهگذاریها به سمت فرآوری محصولات کشاورزی است تا علاوه بر جلوگیری از خامفروشی، ارزش افزوده بیشتری در داخل استان ایجاد شود.
وی ادامه داد: در برنامههای پیشرو، توسعه فرآوری محصولاتی همچون میوه و سیبزمینی نیز مورد توجه قرار گرفته و تلاش میشود با جذب سرمایهگذاران جدید، ظرفیت صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات کشاورزی افزایش یابد.
طارم در مسیر تبدیل شدن به قطب صنایع فرآوری کشاورزی
در همین راستا، معاون امور اقتصادی استانداری زنجان نیز شهرستان طارم را یکی از مناطق مستعد برای توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری محصولات کشاورزی دانست و گفت: این شهرستان ظرفیت تبدیل شدن به قطب توسعهیافتههای کشاورزی و صنایع فرآوری استان را دارد.
طارم ظرفیت تبدیل شدن به قطب توسعهیافتههای کشاورزی و صنایع فرآوری استان زنجان را دارد
نرگس مرادخانی گفت: با برنامهریزی منسجم، رفع موانع زیرساختی و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان، صادرکنندگان و سرمایهگذاران صنایع تبدیلی، طارم ظرفیت تبدیل شدن به قطب توسعهیافتههای کشاورزی و صنایع فرآوری استان را دارد.
وی افزود: رویکرد مدیریت استان، خروج از نگاه بخشنامهای و ورود به عرصه میدانی و حل مسئله است.
معاون امور اقتصادی استانداری زنجان با اشاره به برگزاری چهار نشست تخصصی با نمایندگان کشاورزان، باغداران، تولیدکنندگان، صادرکنندگان و سرمایهگذاران صنایع تبدیلی و همچنین بازدید از واحدهای صنعتی و تصفیهخانه شهرک صنعتی طارم گفت: هدف از این اقدامات، بررسی دقیق چالشهای موجود، شنیدن بیواسطه دغدغههای فعالان اقتصادی و تدوین راهکارهای عملیاتی برای رفع موانع تولید و صادرات بوده است.
زیتون؛ محور سیاستگذاری برای توسعه فرآوری و صادرات طارم
مرادخانی با تأکید بر اهمیت زیتون به عنوان یکی از مزیتهای نسبی مهم شهرستان طارم خاطرنشان کرد: سیاستگذاری کلان در حوزه زیتون شامل ساماندهی بازار، توسعه فرآوری و تسهیل صادرات، در دستور کار جدی معاونت اقتصادی قرار دارد.
وی افزود: در همین راستا جلسات تخصصی با حضور دستگاههای مرتبط به زودی برگزار خواهد شد تا مسائل این حوزه به شکل تخصصیتر بررسی و برای رفع آنها تصمیمگیری شود.
معاون امور اقتصادی استانداری زنجان گفت: توسعه زنجیره ارزش زیتون میتواند از تولید محصول خام تا فرآوری، بستهبندی، برندسازی و صادرات را دربرگیرد و سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصول را در داخل استان نگه دارد.
پساب شهرک صنعتی طارم؛ یکی از موانع توسعه
مرادخانی افزود: یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در بازدیدهای میدانی مسئولان، مشکل پساب شهرک صنعتی طارم بود.
معاون امور اقتصادی استانداری زنجان این موضوع را یکی از معضلات اساسی شهرک صنعتی طارم دانست و تصریح کرد: مشکل تصفیهخانه و دفع پساب به صورت فوری مورد بررسی قرار گرفته و دستور لازم برای رفع این معضل زیستمحیطی و زیرساختی صادر شده است. پیگیریها برای رفع این مشکل تا حصول نتیجه نهایی ادامه خواهد داشت.
مرادخانی افزود: رفع مشکلات زیرساختی شهرک صنعتی از اهمیت ویژهای برخوردار است، چراکه توسعه صنایع تبدیلی بدون فراهم بودن زیرساختهایی مانند آب، برق، راه، تصفیهخانه و دفع اصولی پساب امکانپذیر نخواهد بود.
کشاورزی؛ از تولید خام تا زنجیره ارزش
آنچه از مجموع دیدگاههای مسئولان استان برمیآید این است که توسعه صنایع تبدیلی در زنجان صرفاً به معنای افزایش تعداد واحدهای صنعتی نیست، بلکه هدف اصلی باید تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی باشد.
اگر محصول کشاورزی پس از تولید بدون فرآوری و بستهبندی مناسب از استان خارج شود، بخش مهمی از ارزش اقتصادی آن در خارج از منطقه ایجاد خواهد شد؛ در حالی که توسعه واحدهای فرآوری، بستهبندی، سردخانه، برندینگ و صادرات میتواند این ارزش را در داخل استان حفظ کند.
معاون امور اقتصادی استانداری زنجان نیز با اشاره به نقش بخش کشاورزی در اقتصاد استان اظهار کرد: بخش کشاورزی، اقتصاد مقاومتی و امنیت غذایی را تضمین میکند.
وی افزود: بر این اساس، برنامههای حمایتی استان باید به گونهای طراحی شود که بیشترین اثر را در افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید و تقویت زنجیره ارزش محصولات داشته باشد.
مرادخانی صنایع تبدیلی را کلید ارزشآفرینی و اشتغال پایدار دانست و گفت: از سرمایهگذاران واقعی این حوزه با رویکرد تسهیلگری و کاهش موانع حمایت میکنیم.
استان زنجان در حوزه تولید محصولات کشاورزی از ظرفیتهای متنوعی برخوردار است، اما تبدیل این ظرفیتها به ثروت و اشتغال پایدار نیازمند عبور از الگوی سنتی تولید و حرکت به سمت فرآوری و بازارمحوری است.
توسعه واقعی صنایع تبدیلی نیازمند سرمایهگذاریهای جدید، تکمیل زنجیرههای ناقص، توسعه بازارهای صادراتی و حل مشکلات زیرساختی و مالی است
وجود ۲۳۰ واحد فعال صنایع تبدیلی و ظرفیت جذب حدود ۲.۵ میلیون تن ماده خام، بیانگر شکلگیری زیرساخت اولیه در این حوزه است؛ اما توسعه واقعی صنایع تبدیلی نیازمند سرمایهگذاریهای جدید، تکمیل زنجیرههای ناقص، توسعه بازارهای صادراتی و حل مشکلات زیرساختی و مالی است.
در این میان، زیتون طارم میتواند به عنوان یکی از نمونههای شاخص این مسیر مطرح باشد؛ محصولی که با وجود شهرت و ظرفیت تولید، هنوز در حوزه برندینگ و فرآوری با چالشهایی مواجه است.
از سوی دیگر، سیبزمینی نیز نیازمند ورود سرمایهگذاران و ایجاد واحدهای فرآوری متناسب با حجم تولید است تا بخشی از محصول به جای عرضه خام، در قالب فرآوردههای با ارزش افزوده بالاتر وارد بازار شود.
چشمانداز صنایع تبدیلی زنجان
برآیند اظهارات مسئولان نشان میدهد که توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی در زنجان در صورت رفع موانع مالی و زیرساختی میتواند به یکی از محورهای مهم توسعه اقتصادی استان تبدیل شود.
ظرفیت جذب ۲.۵ میلیون تن ماده خام، فعالیت ۲۳۰ واحد دارای پروانه بهرهبرداری، ظرفیت بالای تولید زیتون و کشمش، امکان توسعه فرآوری میوه و سیبزمینی و قابلیت صادرات محصولات فرآوریشده، مجموعهای از ظرفیتهایی است که میتواند زنجان را از یک استان صرفاً تولیدکننده محصولات کشاورزی به استانی برخوردار از زنجیره کامل تولید، فرآوری و صادرات تبدیل کند.
البته تحقق این هدف نیازمند هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، نظام بانکی، بخش خصوصی و تشکلهای تولیدی است؛ چراکه صنایع تبدیلی زمانی میتواند نقش واقعی خود را در اقتصاد استان ایفا کند که سرمایهگذار علاوه بر دسترسی به مواد اولیه، از تأمین مالی، زیرساخت مناسب، بازار فروش، حمایتهای صادراتی و ثبات در سیاستگذاری نیز برخوردار باشد.
در چنین شرایطی، توسعه صنایع تبدیلی نهتنها از خامفروشی محصولات کشاورزی جلوگیری خواهد کرد، بلکه میتواند موجب افزایش درآمد تولیدکنندگان، ایجاد اشتغال، تقویت صادرات غیرنفتی و ماندگاری بخش قابل توجهی از ارزش افزوده محصولات در داخل استان شود؛ مسیری که به نظر میرسد زنجان برای تحقق آن نیازمند شتاببخشی به سرمایهگذاری و رفع موانع موجود است.
اقتصادآینده نیوز منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه