خبرگزاری مهر- گروه استانها: زنجان در تاریخ سینمای ایران چهرههای شناختهشدهای داشته است، اما مسئله امروز سینمای استان بیش از آنکه کمبود استعداد باشد، نبود یک مسیر حرفهای و پایدار برای شناسایی، آموزش، حمایت، تولید و عرضه آثار سینمایی است.
کمبود زیرساختهای تخصصی، سرمایهگذاری، امکانات فنی و حمایت مستمر از فیلمسازان بومی موجب شده بخشی از استعدادهای استان برای ادامه فعالیت حرفهای خود راهی تهران یا دیگر مراکز سینمایی شوند. تداوم این روند میتواند موجب شود زنجان محل کشف استعداد باشد، اما بخش اصلی فرآیند تولید آثار در خارج از استان شکل بگیرد.
زنجان استعداد دارد، اما فرصت کافی ندارد
یک کارگردان و تهیهکننده سینما، با تأکید بر ضرورت حمایت از استعدادهای جوان استان زنجان گفت: زنجان از نظر نیروی انسانی و استعداد سینمایی چیزی کم ندارد، اما آنچه بیش از هر چیز به آن نیاز داریم، ایجاد فرصت، امکانات و بستر مناسب برای شکوفایی این استعدادهاست.

فرید احدیان، در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: سینما برای بسیاری از مردم فقط تماشای یک فیلم نیست، بلکه بخشی از خاطرات، فرهنگ و زندگی آنهاست و بسیاری از مردم خاطراتی از سینما رفتن با خانواده و دوستان دارند که با گذشت سالها همچنان در ذهنشان باقی مانده است.
مشکل اصلی سینمای زنجان کمبود استعداد نیست، ما در زنجان استعداد داریم، اما فرصت کافی برای شکوفایی این استعدادها نداریم.
این کارگردان و تهیهکننده افزود: زنجان نیز سالهاست با سینما و سینما رفتن خاطره دارد و در کنار آن، جوانان زیادی به هنر هفتم علاقهمند شدهاند؛ جوانانی که در حوزههای مختلف از جمله کارگردانی، فیلمنامهنویسی، بازیگری، فیلمبرداری و تدوین فعالیت میکنند و برخی از آنها از استعداد و توانایی قابل توجهی برخوردار هستند.
احدیان با بیان اینکه مشکل اصلی سینمای زنجان کمبود استعداد نیست، تصریح کرد: «ما در زنجان استعداد داریم، اما فرصت کافی برای شکوفایی این استعدادها نداریم.»
فیلمسازی؛ هنری که بدون امکانات پیش نمیرود
احدیان با اشاره به هزینههای بالای تولید آثار سینمایی و تصویری عنوان کرد: جوانی که علاقهمند به فیلمسازی است، برای رشد و پیشرفت باید فیلم بسازد، تجربه کند، اشتباه کند و دوباره فیلم بسازد، اما تولید فیلم حتی در قالب یک اثر کوتاه نیز کار سادهای نیست و هزینههای زیادی دارد.
وی ادامه داد: فیلمسازی هنر گرانی است و یک فیلمساز برای تولید اثر به دوربین، تجهیزات صدا و نور، عوامل تولید، لوکیشن، امکانات فنی و تدوین نیاز دارد. ممکن است یک جوان ایده بسیار خوبی داشته باشد، اما وقتی امکانات و توان مالی لازم برای تولید در اختیارش نباشد، آن ایده هیچگاه به فیلم تبدیل نشود.
باید شرایطی فراهم شود که یک جوان زنجانی بتواند در شهر خودش فیلم بسازد
احدیان تأکید کرد: حمایت از سینما نباید تنها به اکران فیلم یا برگزاری جشنواره محدود شود. جشنواره و اکران اهمیت زیادی دارند، اما در کنار این موضوعات باید به حوزه تولید نیز توجه جدی شود.
وی گفت: باید شرایطی فراهم شود که یک جوان زنجانی بتواند در شهر خودش فیلم بسازد، تجربه کسب کند و اثرش را در مقابل مردم و مخاطبان همین شهر به نمایش بگذارد.
احدیان خاطرنشان کرد: سینما فقط فیلم و سالن نیست؛ سینما جامعهای متشکل از هنرمندان، فیلمسازان، علاقهمندان و مخاطبان است که باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند و ارتباط میان آنها تقویت شود.
احیای سینما قدس؛ فرصتی برای توسعه زیرساختها
احدیان با اشاره به موضوع احیای سینما قدس زنجان گفت: خبر همکاری و تفاهم میان شورای اسلامی شهر، شهرداری زنجان و حوزه هنری برای ساخت یک مجموعه سینمایی جدید در محل سابق سینما قدس، خبر بسیار خوبی برای دوستداران فیلم و سینما در زنجان است.
وی با اشاره به جایگاه سینما قدس در خاطرات مردم زنجان افزود: سینما قدس فقط یک ساختمان نبود، بلکه بخشی از خاطرات و نوستالژی چند نسل از مردم زنجان محسوب میشد.
احدیان ادامه داد: این سینما در سال ۱۳۹۲ بازسازی شده بود و برای آن هزینه قابل توجهی انجام شده بود، اما پس از آن تخریب شد و حدود ۱۳ سال است که محل آن به جای فعالیت فرهنگی، به فضایی متروکه و مخروبه تبدیل شده است.
وی اظهار کرد: اکنون با همکاری حوزه هنری، شورای اسلامی شهر و شهرداری زنجان قرار است در همان محل یک مجموعه سینمایی با پنج سالن در پنج طبقه ساخته شود که اتفاق بسیار خوبی برای شهر زنجان خواهد بود.
این کارگردان و تهیهکننده افزود: انتقال مالکیت سینما بهمن زنجان به شهرداری نیز میتواند ظرفیت دیگری برای توسعه زیرساختهای سینمایی شهر ایجاد کند و امیدواریم این ظرفیتها به شکل مناسبی مورد استفاده قرار گیرد.
سینما قدس میتواند «خانه سینمای زنجان» باشد
احدیان با تقدیر از مجموعه مدیریت شهری و حوزه هنری گفت: گاهی برای انجام یک کار فرهنگی علاوه بر بودجه و امکانات، جرأت تصمیمگیری نیز لازم است و اینکه بعد از سالها دوباره موضوع سینما قدس مطرح شده و قرار است این محل به یک مجموعه سینمایی تبدیل شود، میتواند اتفاق مهمی برای زنجان باشد.
وی ابراز امیدواری کرد این تصمیم فقط در حد تفاهم باقی نماند و هرچه سریعتر عملیات اجرایی آن آغاز شود.
احدیان پیشنهاد کرد مجموعه جدید سینما قدس تنها محل نمایش فیلم نباشد و گفت: اگر قرار است در محل سینما قدس پنج سالن سینما ساخته شود، بهتر است از همین امروز به این موضوع فکر کنیم که این مجموعه چه ظرفیتهایی برای فیلمسازان جوان خواهد داشت.
وی افزود: یکی از سالنها یا بخشی از ظرفیت این مجموعه میتواند برای فیلمسازان جوان زنجانی مورد استفاده قرار گیرد و برگزاری کارگاههای آموزشی، نشستهای تخصصی، جلسات نقد و بررسی فیلم، نمایش فیلمهای کوتاه و مستند و حتی حمایت از تولید آثار جوانان میتواند بخشی از فعالیتهای این مجموعه باشد.

احدیان بیان کرد: چه خوب است جوانی که فیلمنامهای نوشته اما توان مالی ساخت آن را ندارد، بتواند از امکانات این مجموعه استفاده کند و فیلم خود را تولید کند.
وی ادامه داد: اگر فیلمسازان جوان زنجانی بتوانند آثار خود را در همین شهر تولید کنند و سپس در همین سینما برای مردم به نمایش بگذارند، سینما قدس تنها یک ساختمان جدید با چند سالن نخواهد بود، بلکه میتواند به «خانه سینمای زنجان» تبدیل شود.
زنجان از نظر استعداد چیزی کم ندارد و جوانان خوبی داریم که اگر فرصت و امکانات لازم در اختیار آنها قرار گیرد، میتوانند آثار قابل قبولی تولید کنند
احدیان با تأکید بر ظرفیتهای انسانی استان گفت: زنجان از نظر استعداد چیزی کم ندارد و جوانان خوبی داریم که اگر فرصت و امکانات لازم در اختیار آنها قرار گیرد، میتوانند آثار قابل قبولی تولید کنند.
وی افزود: باید به جوانان اعتماد کرد و نباید منتظر باشیم همه فیلمسازان خوب از تهران یا شهرهای دیگر بیایند. باید به جوان زنجانی نیز فرصت داده شود تا تواناییهای خود را نشان دهد.
این فعال سینمایی خاطرنشان کرد: ممکن است از میان همین جوانانی که امروز با امکانات محدود فیلم کوتاه میسازند، فردا کارگردان یا فیلمبرداری ظهور کند که نام زنجان را در جشنوارههای مهم کشور و حتی جشنوارههای بینالمللی مطرح کند، اما تحقق این اتفاق بدون حمایت و فراهم کردن امکانات دشوار است.
استعدادهایی که برای ادامه مسیر مهاجرت میکنند
ابوالفضل گلفام، نویسنده و کارگردان سینما، نیز با اشاره به ظرفیتهای انسانی و فرهنگی زنجان در حوزه سینما گفت: این استان از استعدادهای قابل توجهی برخوردار است، اما هنوز نتوانستهایم مسیر مشخص و پایداری برای تبدیل این استعدادها به تولید حرفهای و ماندگار ایجاد کنیم.
برای شکلگیری یک جریان سینمایی واقعی به فیلمساز، نویسنده، تهیهکننده، بازیگر، عوامل فنی، سرمایهگذار و مخاطب نیاز داریم
وی اظهار کرد: نباید مسئله سینمای استان را فقط در تعداد سالنهای سینما خلاصه کنیم. سالن یکی از اجزای سینماست، اما برای شکلگیری یک جریان سینمایی واقعی به فیلمساز، نویسنده، تهیهکننده، بازیگر، عوامل فنی، سرمایهگذار و مخاطب نیاز داریم.
گلفام افزود: ممکن است در یک استان سالن سینمای مناسبی ساخته شود، اما اگر تولیدکننده و فیلمساز در آنجا وجود نداشته باشد، این ظرفیت بهتنهایی نمیتواند موجب شکلگیری صنعت سینما شود؛ بنابراین باید همزمان با توسعه زیرساختهای نمایش، برای تولید فیلم و پرورش نیروی انسانی نیز برنامهریزی کرد.
وی با اشاره به سابقه حضور هنرمندان زنجانی در سینمای ایران ادامه داد: وجود چهرههای شناختهشده در گذشته نشان میدهد استعداد در این استان وجود دارد و امروز نیز جوانان علاقهمند و توانمندی در حوزههای نویسندگی، کارگردانی، بازیگری و سایر بخشهای سینما فعالیت میکنند، اما بسیاری از آنها برای ادامه مسیر حرفهای خود ناچار به مهاجرت هستند.
گلفام تمرکز امکانات تولید، سرمایه، آموزش تخصصی و ارتباطات حرفهای در تهران را یکی از عوامل این مهاجرت دانست و گفت: وقتی بخش عمده امکانات حرفهای سینما در تهران متمرکز باشد، طبیعی است که فیلمساز جوان برای ادامه فعالیت خود به پایتخت فکر کند؛ اما اگر این روند ادامه پیدا کند، استانها تبدیل به محل کشف استعداد میشوند و مرحله اصلی تولید در خارج از استان اتفاق میافتد.
گلفام با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی زنجان گفت: این استان تاریخ، فرهنگ، آیینها، معماری، موسیقی، روستاها، صنایعدستی و داستانهای فراوانی دارد که میتواند دستمایه تولید آثار سینمایی قرار گیرد.
وی افزود: فیلمساز نباید صرفاً به دنبال ساخت فیلمی درباره یک موضوع محلی باشد، بلکه باید بتواند از یک موضوع بومی، داستانی انسانی و قابل فهم برای مخاطب ملی و حتی بینالمللی خلق کند.
جشنواره؛ آغاز مسیر، نه پایان آن
گلفام با اشاره به نخستین جشنواره ملی فیلم کمدی زنجان اظهار کرد: در این جشنواره تعدادی از فیلمسازان زنجانی از جمله ابوالفضل گلفام، یحیی معصومی، فرید احدیان و مهدی خدایی مورد تقدیر قرار گرفتند و چنین اتفاقاتی میتواند در معرفی ظرفیتهای استان مؤثر باشد؛ اما مهمتر از تقدیر این است که بعد از جشنواره چه اتفاقی برای فیلمسازان و ایدههای آنها رخ میدهد.

وی ادامه داد: اگر جشنواره به آموزش، تولید، سرمایهگذاری و اکران اثر بعدی منجر نشود، نمیتواند بهتنهایی جریانساز باشد. جشنواره باید حلقهای از یک زنجیره بزرگتر باشد که از کشف استعداد آغاز شود و به تولید و نمایش اثر برسد.
سینمای زنجان به زنجیره تولید نیاز دارد
این نویسنده و کارگردان با تأکید بر ضرورت ایجاد زنجیره تولید مستمر گفت: استان برای رسیدن به یک سینمای پویا به برنامهای مشخص و مستمر نیاز دارد؛ برنامهای که در آن فیلم کوتاه، مستند و فیلم بلند هرکدام جایگاه خود را داشته باشند و فیلمساز جوان بداند اگر وارد این مسیر شد، امکان رشد و تولید برای او وجود دارد.
باید از ظرفیت بخش خصوصی برای سرمایهگذاری استفاده کرد و در کنار آن، زمینه آموزش تخصصی، تجهیز نیروی انسانی و ایجاد شبکهای از عوامل حرفهای سینما در استان فراهم شود
وی ایجاد تسهیلات یا صندوق حمایت از تولیدات سینمایی استان را یکی از راهکارها دانست و افزود: باید از ظرفیت بخش خصوصی برای سرمایهگذاری استفاده کرد و در کنار آن، زمینه آموزش تخصصی، تجهیز نیروی انسانی و ایجاد شبکهای از عوامل حرفهای سینما در استان فراهم شود.
گلفام ادامه داد: اگر هر فیلمساز برای هر پروژه مجبور باشد بخش عمده عوامل، امکانات و حتی سرمایه مورد نیاز خود را از خارج استان تأمین کند، تولید در زنجان دشوار و پرهزینه میشود. باید بهتدریج زیرساختی ایجاد شود که بخش قابل توجهی از چرخه تولید در داخل استان شکل بگیرد.
گلفام با تأکید بر ضرورت توجه به اکران آثار تولیدشده در استان گفت: فیلمسازی زمانی میتواند استمرار داشته باشد که اثر تولیدشده امکان دیدهشدن پیدا کند. بنابراین در کنار حمایت از تولید باید برای اکران آثار بومی نیز ظرفیت ایجاد شود تا فیلمساز بداند اثرش مخاطب خواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: سینمای استان زمانی میتواند به صنعت تبدیل شود که تولید، سرمایهگذاری، آموزش و اکران در کنار یکدیگر قرار بگیرند و نمیتوان فقط یک بخش را تقویت کرد و انتظار داشت کل جریان سینما شکل بگیرد.
سینمای زنجان؛ از استعدادهای پراکنده تا یک جریان حرفهای
سینمای زنجان استعداد دارد، اما برای ماندگار شدن این استعدادها به فرصت نیاز دارد. اگر حمایتها مقطعی باقی نماند و میان آموزش، تولید، سرمایهگذاری و اکران پیوند ایجاد شود، زنجان میتواند از یک استان برخوردار از استعدادهای پراکنده به یکی از نقاط تولید سینمای ایران تبدیل شود؛ استانی که فیلمسازان جوان آن نه برای یافتن فرصت، بلکه برای ساختن آثار خود در زنجان بمانند و از همینجا به سینمای ملی و حتی بینالمللی معرفی شوند.
اقتصادآینده نیوز منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.


دیدگاه