احمد مرادپور – اقتصاد آینده – آذربایجان شرقی ) : نایبرئیس مجمع عالی بسیج آذربایجانشرقی با تأکید بر نقش راهبردی گیاهان علوفهای در تأمین امنیت غذایی و پایداری زنجیره تولید محصولات دامی، گفت: توسعه کشت گیاهان علوفهای کمآببر و مقاوم به خشکی و شوری، یکی از راهکارهای اساسی برای سازگاری بخش کشاورزی با بحران کمآبی و محدودیت منابع آبی است.
بیوک رئیسی در نشست سالانه مجمع عالی بسیج استان که در دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز برگزار شد، اظهار کرد: نقش راهبردی گیاهان علوفهای، دستاوردهای اصلاح نباتات و راهکارهای سازگاری با بحران کمآبی غیرقابل انکار است و این گیاهان به عنوان یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت غذایی و پایداری زنجیره تولید گوشت، شیر و فرآوردههای دامی، نقشی حیاتی دارند.
وی با اشاره به جایگاه ویژه یونجه در تولید علوفه افزود: یونجه که به «ملکه نباتات علوفهای» شهرت دارد، مهمترین، قدیمیترین و رایجترین گیاه علوفهای کشتشده در جهان و ایران به شمار میرود و خاستگاه جغرافیایی آن ایران است؛ با این حال اهمیت و جایگاه این محصول در مناطق آذربایجان، متمایز از بسیاری از مناطق کشور است.
رئیس هیئت اندیشهورز بسیج جامعه کشاورزی سپاه عاشورا ادامه داد: آذربایجانشرقی با دارا بودن بیش از ۱۰۰ هزار هکتار اراضی زیر کشت گیاهان علوفهای، سالانه بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن محصول علوفهای تولید میکند که نقش تعیینکنندهای در تأمین خوراک دام دارد.
وی بیان کرد: یونجه به عنوان اصلیترین محصول دائمی علوفهای استان، در بیش از ۷۰ هزار هکتار از اراضی کشت میشود و سالانه حدود ۷۰۰ هزار تن تولید دارد که بر اساس این آمار، آذربایجانشرقی رتبه سوم کشور در تولید یونجه و رتبه نخست در توسعه سطح زیرکشت نباتات علوفهای را به خود اختصاص داده است.
رئیسی با اشاره به اجرای طرح ملی جهش تولید در دیمزارها گفت: تبدیل بخشی از اراضی آیش دیم به کشت نباتات علوفهای یکساله، موجب افزایش سطح زیرکشت این محصولات شده و نشاندهنده عزم جدی برای افزایش تولید داخلی و حرکت به سمت خودکفایی در تأمین علوفه است.
وی تولید علوفه را در شمالغرب کشور فراتر از یک فعالیت صرفاً کشاورزی دانست و گفت: این بخش ستون فقرات اقتصاد معیشتی هزاران خانوار روستایی محسوب میشود و در بسیاری از مناطق روستایی آذربایجانشرقی، دامداری سنتی و نیمهصنعتی به عنوان یکی از منابع اصلی درآمد خانوارها، وابستگی مستقیمی به تولید علوفه دارد.
رئیسی افزود: کشاورزان با تولید یونجه و سایر نباتات علوفهای، علاوه بر تأمین خوراک دام خود، بخشی از مازاد تولید را به فروش میرسانند و از این طریق درآمد قابل توجهی کسب میکنند. همچنین اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در مراحل کاشت، داشت، برداشت، بستهبندی و حملونقل علوفه، موجب رونق کسبوکارهای محلی میشود.
رئیس هیئت اندیشهورز بسیج جامعه کشاورزی سپاه عاشورا با اشاره به تنوع گیاهان علوفهای کشتشده در آذربایجانشرقی اظهار کرد: در کنار یونجه، محصولاتی همچون اسپرس، ماشک، خلّر، گاودانه، نخود علوفهای، جو، تریتیکاله، چغندر علوفهای، ارزن علوفهای و سورگوم در استان کشت میشوند که هر یک میتوانند نقش مکملی در تأمین خوراک دام و پایداری تولید داشته باشند.
رئیسی گفت: اسپرس به دلیل ریشه عمیق، مقاومت به خشکی، خوشخوراکی و عدم ایجاد نفخ در دام، از گیاهان علوفهای ارزشمند محسوب میشود. همچنین ماشک و خلّر به دلیل قابلیت کشت در تناوب با غلات و سازگاری با شرایط دیم منطقه، گزینههای مناسبی هستند و ارقام جدیدی از این محصولات نیز توسط محققان مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور معرفی شده است.
وی افزود: تریتیکاله نیز به دلیل مقاومت بالا در برابر خشکی، سرما، شوری و خاکهای کمبازده، گزینه مناسبی برای شرایط اقلیمی منطقه به شمار میرود و کشت نخود علوفهای در دیمزارهای استان نیز با استقبال خوبی مواجه شده است.
رئیس هیئت اندیشهورز بسیج جامعه کشاورزی سپاه عاشورا با اشاره به بحران دریاچه ارومیه و محدودیت شدید منابع آبی تأکید کرد: در شرایط کنونی، توسعه کشت گیاهان کمآببر، مقاوم به خشکی و شوری باید به عنوان یک راهبرد اساسی در الگوی کشت استان مورد توجه قرار گیرد.
وی ادامه داد: ماشک، خلّر، اسپرس، تریتیکاله و سورگوم از جمله گیاهان کمآببر و مقاوم هستند که میتوان با استفاده از ارقام اصلاحشده، توسعه کشت آنها را در مناطق مستعد دنبال کرد.
رئیسی همچنین از ظرفیت گیاهان شورپسند یا هالوفیت برای استفاده در اراضی تحت تأثیر شوری خبر داد و گفت: کوشیا به عنوان گیاهی مقاوم به شوری و خشکی با ارزش علوفهای بالا، کینوا علوفهای با کیفیت مناسب و مقاومت بالا در شرایط کمآبی، سالیکورنیا به عنوان یکی از مهمترین گیاهان شورپسند با ارزش علوفهای و صنعتی و سورگوم علوفهای با قابلیت تولید بالا و تحمل مناسب نسبت به شوری و خشکی، از جمله گزینههای قابل توسعه هستند.
وی اضافه کرد: سورگوم علوفهای میتواند بهویژه برای اراضی لبشور حاشیه شرقی دریاچه ارومیه مورد توجه قرار گیرد و طرحهای مؤثری برای کشت این گونهها در شهرستان اسکو در حال اجراست که میتواند به عنوان الگویی برای سایر مناطق مورد استفاده قرار گیرد.
نایبرئیس مجمع عالی بسیج آذربایجانشرقی با قدردانی از تلاش محققان بخش کشاورزی اظهار کرد: دستاوردهای ارزشمند موجود، حاصل سالها تلاش مستمر و دانش تخصصی محققان متعهد مراکز تحقیقاتی است و برای تداوم این مسیر و تبدیل پژوهش به فناوری و عمل، حمایت همهجانبه دولت و استانداری ضروری است.
وی بر ضرورت تأمین پایدار اعتبارات پژوهشی، اجرای قوانین مربوط به اختصاص سهم پژوهش از اعتبارات استان، تقویت نیروی انسانی متخصص و ایجاد انگیزه برای جذب و نگهداشت نیروهای علمی تأکید کرد.
رئیسی خاطرنشان کرد: سرمایهگذاری در پژوهش و توسعه تولید علوفه، در حقیقت سرمایهگذاری برای افزایش امنیت غذایی، ایجاد اشتغال پایدار، تقویت اقتصاد روستایی و ماندگاری جمعیت در روستاهاست و میتواند زمینهساز پایداری بخش کشاورزی و دامپروری در آذربایجانشرقی باشد.
دیدگاه