به گزارش اقتصادآینده نیوز، ایران امروز بیش از همیشه به درآمدهای صادرات غیرنفتی محتاج است. تحریم های ناجوانمردانه ای که علیه ملت بزرگ ایران اعمال می شوند، درآمدهای ارزی دولت را نزدیک به صفر رسانده و در این شرایط با تکانه های تورمی و بحران نقدینگی در مقیاس وسیعی روبرو هستیم. امروز عبور نفتکش های ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس از تنگه هرمز به صفر رسیده است و باید راهکارهای موازی برای غلبه بر این توطئه اقتصادی یافت.
اگرچه صاردات نفت به شکل زمینی و هوایی امکان پذیر نیست، اما بسیاری از محصولات ایرانی قابلیت ترانزیت از مرزهای جاده ای را دارند. پسته ایران که از آن به عنوان یاقوت سبز یاد می شود، یکی از کالاهای استراتژیک و مهمی است که در بازارهای جهانی از مقبولیت چشمگیری برخوردار بوده و تقاضا برای آن در هر شرایطی وجود دارد. اما به نظر می رسد در این عرصه نیازمند اصلاح ساختار قوانین صادراتی و اتخاذ سیاست های انبساطی هستیم تا درآمدهای محصولات ارزشمندی نظیر پسته، زعفران و گیاهان دارویی جایگزین درآمدهای نفتی شوند.
به یاد داشته باشیم که پسته برای اقتصاد ایران فقط یک محصول کشاورزی نیست؛ بخشی از ظرفیت صادرات غیرنفتی کشور است که می تواند همزمان برای تولیدکننده درآمد ایجاد کند و برای اقتصاد ملی ارزآوری داشته باشد. در شرایطی که افزایش صادرات غیرنفتی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی اهمیت بیشتری پیدا کرده است، محصولی مانند پسته از جایگاه ویژه ای برخوردار می شود؛ محصولی که مزیت آن از باغ تا بازارهای جهانی امتداد پیدا می کند. گزارش اقتصادآینده را در این زمینه می خوانید:
نایبرئیس هیات مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با انتقاد از روندهای موجود در مرزها، گفت: در شرایطی که صادرات پسته با محدودیتهای حملونقل و بسته بودن بنادر مواجه است، رویکردهای کنترلی در مرزها بیش از آنکه به تسهیل صادرات کمک کند، روند خروج کالا را دشوار کرده است.
منصور منصوری درباره وضعیت تولید پسته در سال جاری اظهار کرد: تولید پسته نسبت به سال گذشته در سطح کشور حدود ۳۰ درصد کاهش داشته است. یکی از دلایل این کاهش، نوسانات جوی و تغییرات محیطی است که در فصل گردهافشانی رخ داد. بارندگی در این فصل لطمه زیادی به گردهافشانی پسته وارد کرد و یکی از دلایل کاهش تولید نیز همین موضوع بوده است. وی مسائل مربوط به سموم و کودهای کشاورزی را یکی دیگر از علل کاهش تولید پسته عنوان کرد و افزود: در مورد این محصولات کنترل کافی وجود ندارد و برخی از آنها تقلبی هستند. کشاورز نیز ناچار است این محصولات را خریداری کند، بدون اینکه از کیفیت آنها اطلاع داشته باشد از آنها استفاده میکند، در نتیجه ممکن است محصول او آسیب ببیند.
عضو هیات مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران درباره تاثیر مشکلات تامین کود و نهادههای کشاورزی بر تولید پسته، اظهار کرد: شرایط عمومی کشور و وضعیت اقتصادی بر همه بخشها تاثیر گذاشته است. در برخی موارد عدهای از این شرایط سوءاستفاده کردهاند، برخی سکوت کرده و برخی نیز تعطیل کردهاند، اما بخش کشاورزی تعطیلپذیر نیست. وی درباره وضعیت صادرات پسته و تغییر مقاصد صادراتی نیز گفت: با توجه به موجودی محصول سال قبل، امسال قطعا میتوانیم درخواستهای صادراتی را تامین کنیم، اما در حال حاضر صادرات تقریبا متوقف شده و بنادر بسته هستند. اکنون دو مسیر برای خروج کالا داریم؛ یکی ترکیه و دیگری نقاط شمالی کشور. برای دسترسی به بازارهای جهانی میتوان از مسیر ترکیه و آذربایجان استفاده کرد، اما در مرزها صفهای طولانی ایجاد شده است.
منصوری با اشاره به وابستگی بالای اقتصاد کشور به حملونقل دریایی گفت: حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد اقتصاد کشور به جنوب و حملونقل دریایی وابسته است. بنابراین امکان اینکه همه کالاها را از مسیر ترکیه منتقل کنیم وجود ندارد، چراکه ظرفیت لازم در این مسیر وجود ندارد. در مرزها نیز کانتینرها باید مدت بسیار طولانی منتظر بمانند تا تشریفات مرزی انجام شود و بتوانند عبور کنند.
نایبرئیس هیأت مدیره اتحادیه ملی محصولات کشاورزی ایران با انتقاد از روندهای موجود در مرزها، اظهار کرد: سیستم کنترل ما بیشتر از سیستم تسهیلگر فعال است؛ یعنی بیشتر به دنبال کنترل هستیم تا تسهیل صادرات.وی درباره میزان افزایش قیمت پسته نسبت به سال گذشته در بازار داخل اظهار کرد: قیمت پسته در بازار نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد افزایش داشته است. این افزایش قیمت طبیعتا مصرف داخلی را نیز کاهش میدهد. مصرف داخلی پسته که تا سال ۱۴۰۰ یا ۱۴۰۱ بیش از ۴۰ هزار تن بود، امسال بر اساس آخرین آمار به حدود ۲۱ هزار تن رسیده و تقریبا نصف شده است. پیش از سال ۱۴۰۰، مصرف داخل حتی به بیش از ۵۰ هزار تن میرسید، اما بهتدریج و به دلیل افزایش قیمتها و رشد نرخ تورم، مصرف پسته کاهش پیدا کرده است.
منصوری گفت: پسته کالای لوکسی نیست و تولید آن برای کشاورز بسیار وقتگیر و پرهزینه است. قیمت فروش آن نیز لزوما قیمت آنچنان بالایی برای کشاورز محسوب نمیشود. کشاورز نمیتواند درخت را رها کند و به آن رسیدگی نکند، بنابراین با وجود افزایش هزینهها و تورم، همچنان باید هزینههای تولید را پرداخت کند.
به گزارش اقتصادآینده نیوز، اهمیت اصلی صادرات پسته را باید در ارزآوری آن جستجو کرد. هر دلار حاصل از صادرات این محصول به معنای ورود منابع ارزی از مسیر تولید داخلی است. این موضوع در اقتصادی که با محدودیت های ارزی و دشواری های تجارت خارجی مواجه است، اهمیت مضاعف دارد. پسته را می توان یکی از نمونه های قابل توجه ظرفیت اقتصاد غیرنفتی ایران دانست؛ محصولی که ریشه در کشاورزی دارد اما آثار اقتصادی آن به تجارت خارجی، اشتغال، حمل ونقل، صنایع غذایی و درآمد ارزی گسترش پیدا می کند.
نماینده مردم رفسنجان و انار در مجلس با بیان اینکه حل مشکلات انرژی کشاورزان، شرط تغییر وضعیت تولید پسته است، پیشنهاد داد تا محمولههای پستههایی که از اروپا به کشور بازگشت میخورند، به کشورهایی با استانداردهای پایینتر صادر شوند.
احمد انارکی محمدی به بیان مشکلات و چالشهای کشاورزان پسته پرداخت و گفت: وزارت جهاد کشاورزی متولی صیانت از دسترنج کشاورزان است، اما کار اصلی بر عهده وزارت نیرو بوده و تا زمانی که مشکلات مربوط به انرژی کشاورزان حل نشود، وضعیت نیز تغییر نخواهد کرد. وی، با گلایه از اینکه سازمانهای متولی اقدام مؤثری برای افزایش بهرهوری آب و صرفهجویی در این حوزه انجام نمیدهند، بار دیگر اصلاح مواد ۲۷ و ۲۸ قانون انتقال آب را مورد توجه قرار داد و افزود: انتقال آب از بخش کشاورزی به صنعت و همچنین انتقال آب به سایر مزارع کشاورزی، یک سال در رفسنجان اجرایی شد و نشان داد که میتوان این طرح را اجرا کرد و اجرایی شدن آن به نفع کشور خواهد بود.
در همین زمینه رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس بر ضرورت توجه جدی به مسائل و مطالبات باغداران پسته و پیگیری مشکلات این بخش تأکید کرد.
محمدجواد عسکری بر ضرورت توجه جدی به مسائل باغداران و پیگیری مطالبات آنان تأکید کرد و خواستار رفع موانع و مشکلات موجود در مسیر تولید شد. وی همچنین بر ضرورت حمایت از بخش کشاورزی و استفاده از ظرفیتهای موجود برای تقویت تولید پسته و حل مشکلات باغداران تأکید کرد.
رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی با اشاره به ظرفیتهای گسترده کشور در حوزه باغبانی، اظهار کرد: ما ظرفیتهای کمنظیری در تولید محصولات باغی از جمله پسته، انار، کشمش و سایر محصولات داریم و اگر این ظرفیتها بهدرستی مدیریت شوند، میتوانند در ایجاد اشتغال، افزایش تولید، درآمدزایی و تصاحب بازارهای منطقهای نقش مؤثری داشته باشند.
گزارش: سعیدرضا امیرآبادی
دیدگاه