به گزارش اقتصادآینده نیوز، شیراز اکسپو را باید بخشی از یک مسیر بلندمدت برای حفظ «جایگاه» اقتصادی فارس، ساختن شبکه‌ای از ارتباطات با بازارهای منطقه و تقویت پیوند میان اقتصاد و دیپلماسی در نظر گرفت؛ ارتباطاتی که حفظ آنها در شرایط دشوار، می‌تواند برای آینده اقتصاد استان و جایگاه آن در منطقه اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. در همین راستا با یکی از ارکان مهم برگزاری شیرازاکسپو به گفتگو نشستیم. دکتر سیدسبحان تقوی، مشاور استاندار فارس در امور جوانان از هدف گذاری برای شکوفایی اقتصاد فارس به واسطه برگزاری رویدادهایی نظیر «شیرازاکسپو» می گوید.
در شرایط فعلی اقتصاد ایران، برگزاری رویدادی مانند شیراز اکسپو چه ضرورتی یا توجیهی پیدا می‌کند؟
در شرایطی که اقتصاد کشور با محدودیت‌های مختلف مواجه است، یکی از مسائل مهم این است که فعالیت اقتصادی متوقف نشود و ما از بازار و ارتباطات منطقه‌ای غیبت نکنیم؛ شیراز اکسپو را باید از همین منظر دید. ما تنها یک نمایشگاه برگزار نمی‌کنیم، بلکه در حال حفظ یک ویترین هستیم تا نشان دهیم که فارس همچنان در میدان اقتصادی منطقه حضور دارد و برای ارتباط با بازارهای پیرامونی خود برنامه‌ریزی کرده است. این موضوع در شرایط فعلی، فقط یک مسئله اقتصادی داخلی نیست. ما در یک فضای پیچیدهٔ بین‌المللی قرار داریم و استمرار فعالیت اقتصادی و ارتباط با بازارهای منطقه، معنایی فراتر از یک رویداد استانی پیدا می‌کند. وقتی در چنین شرایطی یک استان همچنان برای ارتباط اقتصادی با بیرون، برنامه‌ریزی کرده و ظرفیت‌های خود را به بازارهای منطقه عرضه می‌کند، در واقع نشان می‌دهد که فعالیت‌های اقتصادی متوقف نشده و ایران همچنان به دنبال حفظ و توسعهٔ ارتباطات خود است. در دوره‌های دشوار، همه دستاوردها الزاماً در قالب عدد و قرارداد‌های فوری دیده نمی‌شوند. گاهی همین سرپا ماندن و عقب ننشستن، به‌خودیِ خود یک دستاورد است. وقتی ارتباطات اقتصادی خود را حفظ می‌کنیم، در واقع بخشی از سرمایهٔ آینده را می‌سازیم. این برای فارس اهمیت بیشتری دارد؛ چون به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و ظرفیت‌های اقتصادی استان، نمی‌توانیم از ارتباط با بازارهای منطقه فاصله بگیریم. باید حضور خود را حفظ کنیم و اجازه ندهیم جایگاه فارس در مناسبات اقتصادی منطقه کمرنگ شود.
اگر بخشی از نتایج یک رویداد اقتصادی در کوتاه‌مدت قابل اندازه‌گیری نباشد، چگونه می‌توان ارزش آن را برای اقتصاد آینده فارس توضیح داد؟
چیزی که از چنین رویدادی باقی می‌ماند، صرفاً یک قرارداد یا تفاهم‌نامه نیست؛ بخشی از آن، همان ارتباطی است که ساخته می‌شود. در اقتصاد، خودِ ارتباط یک سرمایه است. ممکن است یک فعال اقتصادی امروز با یک شرکت، سرمایه‌گذار یا بازار منطقه‌ای آشنا شود و نتیجه این ارتباط چند ماه یا حتی چند سال بعد خود را نشان دهد. مسئله این است که ما یک «شبکه ارتباطی اقتصادی» داشته باشیم؛ شبکه‌ای که به‌تدریج شکل می‌گیرد و با هر رویداد، هر دیدار و هر همکاری گسترده‌تر می‌شود. به همین دلیل، نباید همه چیز را به نتیجه‌ای که در همان چند روز نمایشگاه اتفاق می‌افتد محدود کنیم. همکاری اقتصادی و فنی در بسیاری از موارد، مقدمه همکاری‌های بزرگ‌تر است. ابتدا شناخت شکل می‌گیرد، بعد اعتماد و سپس امکان همکاری‌های گسترده‌تر فراهم می‌شود.ما امروز این ارتباطات را حفظ می‌کنیم تا فردا مجبور نباشیم همه چیز را از صفر شروع کنیم. زمانی که شرایط اقتصادی و بین‌المللی تغییر کند، مجموعه‌ای که از قبل، ارتباطات خود را ساخته و حفظ کرده طبیعتاً موقعیت بهتری برای استفاده از فرصت‌های جدید خواهد داشت. در واقع، بخشی از مزیت آینده در همین دوره‌های دشوار ساخته می‌شود؛ زمانی که دیگران ممکن است از بازارها فاصله بگیرند و ما ارتباط خود را حفظ کرده‌ایم. این استمرار ارتباطات اقتصادی چه اثری بر جایگاه فارس و ایران در محیط منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد داشت؟
اقتصاد از مناسبات سیاسی و منطقه‌ای جدا نیست. روابط اقتصادی فقط مسیر جابه‌جایی کالا، سرمایه و خدمات نیست؛ به‌تدریج نوعی شناخت و وابستگی متقابل ایجاد می‌کند و همین موضوع می‌تواند در روابط میان کشورها اثرگذار باشد. وقتی ارتباطات اقتصادی میان مجموعه‌های مختلف شکل می‌گیرد، منافع مشترک هم به‌تدریج بیشتر می‌شود. در چنین شرایطی، تصمیم‌های سیاسی و حتی تنش‌های منطقه‌ای، دیگر صرفاً در یک فضای انتزاعی اتفاق نمی‌افتند؛ منافع اقتصادی، تجاری و انسانیِ شکل‌گرفته در میان کشورها هم در محاسبات وارد می‌شوند. به همین دلیل، توسعه روابط اقتصادی را باید بخشی از ظرفیت عمومی کشور برای مدیریت مناسبات منطقه‌ای دانست.این موضوع برای فارس اهمیت بسیاری دارد. استانی که با بازارهای پیرامونی خود ارتباط فعال داشته باشد، فقط از نظر اقتصادی منتفع نمی‌شود؛ در معادلات منطقه‌ای نیز وزن و امکان بیشتری برای اثرگذاری پیدا می‌کند. در کنار دیپلماسی رسمی، همین شبکه روابط اقتصادی و اجتماعی می‌تواند بخشی از مسیر ارتباط ایران با منطقه را شکل دهد. به تعبیر دیگر، قدرت یک کشور فقط به ابزارهای سخت آن محدود نمی‌شود. هرچه پیوندهای اقتصادی، تجاری و انسانی گسترده‌تر و متنوع‌تر باشد، هزینهٔ نادیده گرفتن منافع و روابط آن کشور برای دیگران هم افزایش پیدا می‌کند. این نوع از قدرت، آرام و تدریجی شکل می‌گیرد، اما در بزنگاه‌های سیاسی و اقتصادی می‌تواند خودش را نشان دهد. شیراز اکسپو از این منظر، می‌تواند یکی از حلقه‌های همین زنجیرهٔ ارتباطی باشد.
اگر هدف، ساختن یک جایگاه پایدار برای فارس در اقتصاد منطقه باشد، نقطه‌ای که باید از «برگزاری یک رویداد» عبور کنیم و به یک مسیر مستمر برسیم، کجاست؟
به‌نظر من مسئلهٔ اصلی دقیقاً همین است. شیراز اکسپو نباید نقطهٔ پایان باشد، بلکه باید بخشی از یک مسیر باشد که بعد از پایان نمایشگاه هم ادامه پیدا کند. اگر ارتباطاتی که در این رویداد شکل می‌گیرد، بعد از چند روز از بین برود، یعنی بخش مهمی از ظرفیت آن بی‌استفاده مانده است.ما باید به‌تدریج به جایی برسیم که ارتباط با بازارهای منطقه‌ای برای فارس به یک فرآیند مستمر تبدیل شود؛ یعنی رویداد، نشست، نمایشگاه و هیئت تجاری هرکدام حلقه‌ای از یک زنجیره باشند، نه برنامه‌هایی منفصل از یکدیگر. در این صورت، هر دوره می‌تواند بر تجربه و ارتباطات دوره قبل بنا شود و به‌جای شروع دوباره، یک مسیر انباشتی شکل بگیرد.فارس برای چنین نقشی، ظرفیت‌های متعددی دارد؛ از موقعیت جغرافیایی و زیرساخت‌های ارتباطی گرفته تا بخش‌های صنعت، معدن، کشاورزی، گردشگری و خدمات. مسئله این است که این ظرفیت‌ها را در یک چارچوب منسجم‌تر و با نگاه منطقه‌ای دنبال کنیم. اگر این اتفاق بیفتد، شیراز اکسپو دیگر صرفاً یک نمایشگاه سالانه نخواهد بود. شیراز اکسپو می‌تواند به یکی از ابزارهای حضور مستمر فارس در اقتصاد منطقه تبدیل شود؛ حضوری که هم برای امروز اقتصاد استان ارزش دارد و هم می‌تواند موقعیت ما را برای استفاده از فرصت‌های فردا تقویت کند.
دیدگاه