رضا کریمی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وضعیت تحصیل دانش‌آموزان آسیب‌دیده بینایی اظهار کرد: در سطح استان خراسان رضوی بیش از ۵۰۰ نفر دانش‌آموز نابینا داریم که از این تعداد، ۴۶۰ نفر در مشهد و در مدارس تخصصی نابینایان مشغول به تحصیل هستند. همچنین یک مدرسه نابینایان نیز در نیشابور فعال است و در مجموع ۶ مدرسه تخصصی نابینایان در سطح استان داریم.
مدیر آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی افزود: مابقی دانش‌آموزان آسیب‌دیده بینایی در سایر شهرستان‌های استان که آمار جمعیتی پایین‌تری دارند، در مدارس استثنایی با معلولیت‌های مختلف (کم‌توان ذهنی، ناشنوا و نابینا) در یک مرکز ثبت‌نام شده و درس می‌خوانند؛ اما در مشهد با توجه به بالا بودن آمار، مدارس به صورت تخصصی اداره می‌شوند. علاوه بر این، حدود ۱۰۰ دانش‌آموز نیز با شدت معلولیت کمتر، تحت عنوان «دانش‌آموز تلفیقی» در مدارس عادی مشغول به تحصیل هستند.
پوشش تحصیلی کامل دانش‌آموزان نابینا بدون مرزبندی حاشیه‌نشینی
وی در پاسخ به نحوه پوشش تحصیلی در مناطق کم‌برخوردار و حاشیه شهر تصریح کرد: اصطلاح کم‌برخوردار در این بخش برای ما مفهومی ندارد؛ چرا که مدارس تخصصی ما کل شهر مشهد اعم از مناطق مرکزی و حواشی را تحت پوشش قرار می‌دهند؛ به عنوان نمونه مدرسه ابتدایی دخترانه نابینایان ما تمام دانش‌آموزان دختر سطح شهر را فارغ از منطقه سکونت پذیرش می‌کند و همه دانش‌آموزان تحت پوشش تحصیلی قرار دارند.
کریمی درباره سطح آموزش و صلاحیت معلمان این حوزه گفت: آموزگارانی که در این مدارس تدریس می‌کنند، عموماً فارغ‌التحصیلان رشته کودکان استثنایی از دانشگاه فرهنگیان یا دوره‌های پیشین تربیت‌معلم هستند و تحصیلات آکادمیک در تمام گروه‌های استثنایی را گذرانده‌اند. این نیروها پس از ورود به سیستم، تفکیک شده و کارگاه‌های آموزشی تخصصی را در خود مدارس طی می‌کنند. همچنین دوره‌های ضمن‌خدمت تخصصی نظیر «بریل‌آموزی» سالانه یک یا دو بار برگزار می‌شود و علاوه بر آن، کارگاه‌های هفتگی و برنامه‌های تجربه‌گردانی در سطح مدارس به صورت مستمر دایر است.
وضعیت مطلوب تجهیزات و چالش جدی کمبود نیروی توان‌بخشی
مدیر آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی با اشاره به وضعیت استانداردسازی و تجهیزات مدارس نابینایان بیان کرد: ایمن‌سازی مدارس ما تقریباً کامل بوده و از استانداردهای لازم برخوردار است. در حوزه لوازم و تجهیزات کمک‌آموزشی نیز کمبود حادی وجود ندارد و دستگاه‌هایی نظیر «پرکینز» (ماشین تحریر بریل)، ذره‌بین‌ها و عینک‌های خاص برای دانش‌آموزان تهیه و در اختیارشان قرار می‌گیرد که در این مسیر کمک‌های خیرین چه در بحث تجهیزات آموزشی و چه توان‌بخشی بسیار چشمگیر بوده است.
وی معضل اساسی این حوزه را کمبود نیروی انسانی در بخش توان‌بخشی عنوان کرد و افزود: چالش اصلی ما بحث خدمات توان‌بخشی و کمک‌توان‌بخشی است و در این زمینه با کمبود نیرو مواجه هستیم؛ به طوری که در کل مشهد با کمبود بینایی‌سنج روبرو هستیم و امکان استقرار ثابت آن‌ها در تمامی مدارس فراهم نیست. با این حال تلاش کرده‌ایم این نیروها را به صورت عادلانه توزیع کنیم تا دانش‌آموزان در طول هفته حداقل یک الی دو روز از خدمات تخصصی این حوزه‌ها بهره‌مند شوند.
مهارت‌آموزی با هدف استقلال نسبی دانش‌آموزان فارغ‌التحصیل
کریمی درباره برنامه‌های توانمندسازی شغلی و حرفه‌ای دانش‌آموزان نابینا اظهار کرد: رسالت اصلی آموزش و پرورش استثنایی در حوزه آموزش تعریف شده و بحث اشتغال، کاریابی و بخش عمده امور توان‌بخشی در حیطه وظایف سازمان بهزیستی قرار دارد؛ اما در عین حال با اجرای طرح‌هایی چون «ایران‌مهارت» به‌ویژه در خوابگاه‌های شبانه‌روزی و با انعقاد تفاهم‌نامه با سازمان فنی و حرفه‌ای، کارگاه‌ها دایر شده و مربیان به مدارس اعزام می‌شوند تا بر اساس سیاست «هر دانش‌آموز یک مهارت» زمینه استعدادیابی و هدایت آنان فراهم شود.
مدیر آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی ادامه داد: هدف‌گذاری ما این است که دانش‌آموز آسیب‌دیده بینایی پس از پایان پایه دوازدهم و فراغت از تحصیل، حداقل به یک استقلال نسبی ۳۰ تا ۴۰ درصدی در انجام کارهای شخصی خود و حتی در حوزه اقتصادی و کسب درآمد برسد.
رقابت برابر نابینایان در کنکور سراسری و درخشش در جشنواره‌ها
وی درباره سازوکار شرکت دانش‌آموزان نابینا در آزمون سراسری توضیح داد: کنکور جداگانه‌ای برای این افراد برگزار نمی‌شود و آنان همپای سایر داوطلبان در کنکور سراسری رقابت می‌کنند؛ منتهی داوطلبانی با شدت معلولیت کمتر از دفترچه‌های با خط درشت استفاده می‌کنند و برای داوطلبان نابینای مطلق نیز نیروهایی از سوی آموزش و پرورش به سازمان سنجش معرفی و قرنطینه می‌شوند تا دفترچه‌های آزمون را به خط بریل تبدیل کنند.همچنین در آزمون‌ها و امتحانات نهایی، منشی لازم برای این دانش‌آموزان اختصاص می‌یابد.
کریمی با اشاره به موفقیت‌های دانش‌آموزان آسیب‌دیده بینایی استان در عرصه‌های علمی، فرهنگی و هنری خاطرنشان کرد: دانش‌آموزان استثنایی استان سال گذشته دستاوردهای شاخصی داشتند؛ از جمله در جشنواره خوارزمی از مجموع ۱۳۲ برگزیده گروه‌های مختلف استثنایی استان، ۶۰ دانش‌آموز اختصاصاً از گروه نابینایان به مرحله کشوری راه یافتند. همچنین در حوزه‌های قرآنی و مسابقات سرود نیز دانش‌آموزان استان حداقل طی سه سال اخیر همواره رتبه‌های برتر کشوری را به خود اختصاص داده‌اند.
دیدگاه