افشین نجفقلی دوست – اقتصاد آینده – آذربایجان شرقی(مراغه ) : مخاطبان محور : فرماندار مراغه - رئیس اداره آموزش و پرورش مراغه
۱. دیباچه و تحلیل راهبردی
سال‌هاست که بدنه کلان وزارت آموزش و پرورش و ادارات تابعه آن، در چرخه باطلی از «سخنرانی‌محوری، فرم‌گرایی و آمارسازی» گرفتار شده‌اند. در این سیستم، پرورش و تربیت دانش‌آموز و ارتقای کیفی سطح معلم به اموری کاملاً تشریفاتی تقلیل یافته و به‌جای عمل روشمند، به تکرار سنتیِ «نشستن، گفتن و برخاستن» بسنده شده است. فقدان محتوای عملی در آموزش مهارت‌های زندگی و جدایی دیوارکشی‌شده‌ی «علم نظری» از «واقعیت‌های اقتصادی و مدیریتی زندگی»، بزرگ‌ترین آسیب نسل نوجوان امروز است.
در چنین فضایی، ابتکار فرمانداری مراغه در راه‌اندازی «نخستین شورای مشورتی دانش‌آموزی کشور» و فراهم کردن بستر تمرین مشارکت مدنی، در صورت عبور از لایه‌های سطحی و تبلیغاتی، می‌تواند نقطه‌عطفی برای شکستن انحصار تصمیم‌گیری مدیران سنتی باشد.
اما چالش بزرگ این است که چگونه می‌توان این شورا و ساختار آموزشی شهرستان را از دام «جلسات فرمایشی» رهانید و به سمت تلفیق علم با مهارت‌های عملی زندگی و مدیریت مالی هدایت کرد. مشارکت مدنی نوجوانان زمانی اصیل و پیشبرنده است که با اقتصاد خرد، مدیریت منابع و مبادلات واقعی در اداره امورات مدرسه عجین شود.
۲. چکلیت سوالات راهبردی خطاب به فرماندار محترم مراغه…؟!
جهت اطمینان از اثربخشی و عدم انحراف این ابتکار ارزشمند از مسیر اجرایی، طرح پرسش‌های زیر از سوی نهادهای نظارتی، نخبگان و رسانه‌ها ضروری است:
۱- ضمانت اجرایی مصوبات: چه مکانیزم بازدارنده‌ای تضمین می‌کند که ایده‌ها و مصوبات این شورای دانش‌آموزی در شورای اداری شهرستان، به فایل‌های بایگانی‌شده بدل نشده و مدیران دستگاه‌ها ملزم به اجرای عملیاتی آن‌ها باشند؟
۲- پرهیز از گزینش فرمایشی: سازوکار انتخاب ۲۰ عضو اصلی شورا چقدر از مهندسی سلیقه‌ای و گزینش‌های سفارشیِ مدیران مدارس مصون است و آیا صدای واقعی طیف‌های مختلف دانش‌آموزی (به‌ویژه اقشار کمتر برخوردار یا منتقد) در این شورا شنیده می‌شود؟
۳- تلفیق مهارت مالی و زندگی با علم:
آیا در آیین‌نامه این شورا، بسترهایی برای واگذاری اختیارات عملیاتی و مالی خرد به دانش‌آموزان در اداره امور مدرسه (به‌منظور تمرین اقتصاد خانواده، کارآفرینی و مهارت‌های زیستی) پیش‌بینی شده است یا صرفاً به بحث‌های کلان نظری محدود خواهد ماند؟
۴- توانمند‌سازی معلمان به‌عنوان مجریان اصلی:
در کنار میدان دادن به دانش‌آموز، برای ارتقای سطح کیفی و مهارتی «معلمان» که دهه‌هاست در قالب روش‌های سنتی محصور مانده‌اند، چه برنامه‌ی مکمل و نظارتی در سطح مدارس مراغه اجرا خواهد شد؟
۳. پیشنهاد عملیاتی: فعال‌سازی «کمیته صیانت آموزش علمی و مهارت‌های زندگی»…؟!
برای جبران خلاءِ مزمنِ «حرف بدون عمل» در آموزش و پرورش، پیشنهاد می‌شود فرمانداری مراغه با همراهی نخبگان دانشگاهی، اساتید و اصحاب رسانه، «کمیته صیانت آموزش علمی و مهارت‌های زندگی» را با محورهای زیر فعال کند:
عملیاتی‌سازی اقتصاد مدرسه: تعریف پروژه‌های کوچک مالی و معاملاتی تحت نظارت مشورتی دانش‌آموزان در مدارس (مانند مدیریت بخشی از بودجه‌های جانبی یا تعاونی‌های مدرن دانش‌آموزی) تا علم ریاضی، اقتصاد و مدیریت با عمل گره بخورد.
رصد و ارزیابی اثربخشی (پایش عملکردی ادارات): این کمیته به جای نظارت‌های دفتری و کاغذی، به صورت میدانی میزان انحراف مدارس از شعارهای پرورشی به سمت مهارت‌آموزی واقعی را رصد و ارزیابی کند.
تدوین بسته‌های مهارتی بومی: تهیه پروتکل‌های عملی آموزش مهارت‌های زندگی متناسب با بافت فرهنگی و اقتصادی مراغه و ابلاغ آن به مدارس به عنوان یک شاخص ارزیابی عملکرد مدیران.
مطالعات مرتبط با مطلب اظهارات فرماندار مراغه در لینک ذیل ؛ B2n.ir/jf9644
دیدگاه