خبرگزاری خبرنگار ما، - هادی نجف‌زاده: بعضی روزها در تقویم یک شهر ثبت نمی‌شوند بلکه در حافظه جمعی مردم آن شهر ریشه می‌دوانند. ۱۲ آبان برای کاشان از همین روزهاست، روزی که پس از سال‌ها انتظار پیکر مطهر ۹۶ شهید دوران دفاع مقدس از جمله شمار زیادی از شهدای عملیات خیبر به زادگاهشان بازگشت و خیابان‌های شهر صحنه بدرقه و استقبال مردمی شد که سال‌ها چشم‌انتظار فرزندان خود مانده بودند.
اما پشت این بازگشت تاریخی تنها روایت یک تشییع باشکوه نیست، داستان مردانی است که در دشوارترین شرایط جنگ با تشنگی، جراحت، محاصره و غربت روبه‌رو شدند و پیکر برخی از آنان سال‌ها در سرزمین‌های عملیاتی باقی ماند. روایت‌هایی که امروز پس از گذشت دهه‌ها، همچنان می‌تواند گوشه‌هایی از واقعیت‌های انسانی دفاع مقدس را برای نسل جدید آشکار کند.
در میان این روایت‌ها خاطره کشف قمقمه‌ای در منطقه طلائیه جایگاه ویژه‌ای دارد، قمقمه‌ای که به گفته یکی از رزمندگان و اعضای گروه تفحص، پس از حدود ۱۲ سال همچنان در دست پیکر یکی از شهدا قرار داشت. تصویری تأثیرگذار از روزهای دشوار عملیات خیبر و غربت رزمندگانی که برای دفاع از سرزمین خود تا آخرین لحظه ایستادگی کردند.
رزمندگان در طلائیه حتی با تشنگی و محاصره هم دست از مأموریت نکشیدند
اصغر رجایی، از یادگاران دوران دفاع مقدس و همرزمان شهدای تفحص‌شده، با اشاره به حضور شمار قابل توجهی از ۹۶ شهید کاشان در عملیات خیبر، این عملیات را یکی از سخت‌ترین و پیچیده‌ترین نبردهای دوران دفاع مقدس توصیف کرد و به خبرنگار خبرنگار ما گفت: حجم آتش دشمن در این عملیات بسیار سنگین بود و منطقه طلائیه از جمله محورهایی به شمار می‌رفت که رزمندگان در آن با شرایط دشوار، درگیری‌های شدید و حتی نبردهای تن‌به‌تن مواجه بودند.
وی با تشریح شرایط عملیاتی آن روزها اظهار کرد: هدف از حضور نیروها در این منطقه، باز کردن مسیر کمک‌رسانی و شکستن محاصره رزمندگانی بود که در جزیره مجنون گرفتار شده بودند. با توجه به احتمال طولانی شدن مأموریت و دشواری دسترسی به آب، از نیروها خواسته شده بود قمقمه‌های خود را همراه داشته باشند و ذخیره آب را تا زمان ضرورت مصرف نکنند.
این یادگار دفاع مقدس افزود: با وجود پیش‌بینی‌های انجام‌شده، سرنوشت بسیاری از رزمندگان با تشنگی، جراحت و دشواری‌های میدان نبرد گره خورد. پس از پایان عملیات نیز با دستور صدام، منطقه به زیر آب رفت و همین مسئله شرایط جست‌وجو و تفحص پیکر شهدا را برای سال‌ها دشوار کرد.
رجایی ادامه داد: حدود ۱۲ سال بعد، با کاهش سطح آب در منطقه طلائیه، امکان جست‌وجو فراهم شد و گروه تفحص به منطقه رفت. در جریان این مأموریت، یکی از ماندگارترین صحنه‌ها برای ما کشف پیکر شهیدی بود که قمقمه همچنان در دستش قرار داشت.
وی درباره جزئیات این کشف گفت: زمانی که در قمقمه باز شد، محتویات آن خنک به نظر می‌رسید و عطر خوشی در فضای اطراف پیچید. این اتفاق اعضای گروه را شگفت‌زده کرد و به یکی از خاطرات فراموش‌نشدنی آن مأموریت تبدیل شد.
این رزمنده دوران دفاع مقدس با اشاره به وضعیت جسمانی برخی از شهدا و شرایط سختی که در آن به شهادت رسیده بودند، این صحنه را یادآور مظلومیت و تشنگی حضرت سیدالشهدا(ع) در واقعه کربلا دانست و بیان کرد: این روایت برای من و همرزمانم فقط خاطره‌ای از یک عملیات تفحص نیست، بلکه نمادی از صبر، اعتقاد و ایستادگی انسان‌هایی است که در سخت‌ترین شرایط به عهد خود وفادار ماندند.
۱۲ آبان نباید فقط به یک مراسم سالانه محدود شود
مجتبی راعی، فرماندار ویژه کاشان، با اشاره به بازگشت پیکر ۹۶ شهید در سال ۱۳۷۳ به این شهرستان اظهار کرد: آن روز، صحنه‌ای جاودانه در تاریخ کاشان رقم خورد و مردم با حضوری باشکوه به استقبال فرزندان دلاور خود رفتند.
وی شهدا را سرمایه‌های معنوی کشور دانست و افزود: ادامه مسیر آنان به معنای پایبندی به ارزش‌هایی همچون بصیرت، وحدت، مسئولیت‌پذیری و تلاش برای آبادانی و پیشرفت جامعه است.
فرماندار ویژه کاشان با تأکید بر ضرورت پرهیز از محدود کردن پاسداشت شهدا به مناسبت‌های تقویمی تصریح کرد: بزرگداشت شهدا نباید صرفاً به برگزاری مراسم سالانه محدود شود، بلکه فرهنگ ایثار باید در رفتار اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و خدمت صادقانه به مردم نمود پیدا کند.
راعی ادامه داد: زنده نگه داشتن یاد شهدا زمانی معنا پیدا می‌کند که جامعه بتواند ارزش‌های مورد تأکید آنان را در عرصه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی دنبال کند و این میراث معنوی را به نسل‌های بعد بسپارد.
باید خاطرات شهدا را با زبان نسل جوان روایت کنیم
مهدی بصیرتی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی کاشان نیز با تأکید بر جایگاه ۱۲ آبان در هویت دینی و اجتماعی مردم این شهرستان اظهار کرد: تشییع ۹۶ شهید در سال ۱۳۷۳ فراتر از یک مراسم بدرقه بود و جلوه‌ای از پیوند عمیق مردم با فرهنگ ایثار و شهادت را به نمایش گذاشت.
وی با اشاره به حضور گسترده اقشار مختلف مردم در آن روز، این حماسه را نشانه زنده بودن آرمان‌های شهدا در جامعه دانست و بر ضرورت انتقال سیره و منش آنان به نسل جوان تأکید کرد.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی کاشان نقش مساجد، هیئات مذهبی، روحانیون و مجموعه‌های فرهنگی را در بازخوانی این حماسه مهم ارزیابی کرد و گفت: خاطرات دفاع مقدس باید با زبان و شیوه‌ای متناسب با نیازهای نسل امروز بازگو شود؛ چراکه شناخت گذشته می‌تواند زمینه‌ساز تقویت هویت دینی و ملی جامعه باشد.
بصیرتی با تأکید بر نقش مجموعه‌های فرهنگی در این زمینه افزود: نسل جدید باید بتواند با زندگی، انتخاب‌ها، دغدغه‌ها و ویژگی‌های شخصیتی شهدا آشنا شود. انتقال صرف تاریخ عملیات‌ها و بیان آمارها برای ایجاد ارتباط عمیق با این میراث کافی نیست و باید ابعاد انسانی و اجتماعی زندگی شهدا نیز مورد توجه قرار گیرد.
یاد ۹۶ شهید باید در زندگی امروز مردم جریان داشته باشد
عباس محمدی‌دوست، یکی از شهروندان کاشانی، این روز را از ماندگارترین مقاطع تاریخ شهر دانست و اظهار کرد: حضور گسترده مردم در مراسم تشییع ۹۶ شهید، جلوه‌ای از همدلی، ایمان و وفاداری مردم به فرزندان شهید این سرزمین بود.
وی با اشاره به اهمیت بازخوانی این واقعه برای نسل‌های آینده افزود: بازگویی حماسه ۱۲ آبان برای فرزندان و جوانان ضرورتی انکارناپذیر است و باید با معرفی زندگی شهدا و برگزاری برنامه‌های فرهنگی، زمینه آشنایی آنان با واقعیت‌های دوران دفاع مقدس فراهم شود.
این شهروند کاشانی ادامه داد: شناخت شهدا نباید تنها به دانستن نام و محل شهادت آنان محدود شود؛ بلکه باید درباره زندگی، خانواده، روحیات و دلایل انتخاب مسیرشان نیز برای نسل جوان صحبت کرد تا این شناخت به درکی عمیق‌تر از مفهوم ایثار منجر شود.
فاطمه جعفری دیگر شهروند کاشانی نیز با اشاره به مسئولیت اجتماعی مردم در قبال شهدا اظهار کرد: پاسداشت یاد آنان نباید تنها بر عهده خانواده‌های شهدا یا دستگاه‌های اجرایی باشد، بلکه همه اقشار جامعه باید در حفظ این میراث تاریخی و انتقال آن به نسل‌های بعد نقش‌آفرینی کنند.
وی صداقت، اتحاد، مسئولیت‌پذیری و خدمت به مردم را از مهم‌ترین جلوه‌های ادامه راه شهدا دانست و تصریح کرد: حماسه ۱۲ آبان بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت تاریخی و فرهنگی مردم کاشان است و نباید اجازه داد این خاطره ارزشمند با گذشت زمان به فراموشی سپرده شود.
۱۲ آبان را باید از خاطره تاریخی به مسئولیت اجتماعی تبدیل کنیم
مرور روایت رزمندگان مسئولان فرهنگی و شهروندان کاشانی نشان می‌دهد که ۱۲ آبان را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک واقعه تاریخی یا مراسم تشییع خلاصه کرد. این روز از یک سو یادآور هزینه‌های سنگین دفاع از سرزمین و از سوی دیگر بیانگر پیوند عمیق میان مردم، خانواده‌های شهدا و ارزش‌هایی است که در دوران دفاع مقدس شکل گرفت.
بازگشت پیکرهای ۹۶ شهید در سال ۱۳۷۳، پس از سال‌ها انتظار و دوری، تنها پایان یک دوره چشم‌انتظاری برای خانواده‌ها نبود؛ این واقعه بار دیگر جایگاه مردم در پاسداشت حافظه تاریخی یک شهر را نشان داد. مردمی که در آن روز به استقبال فرزندان خود رفتند، در واقع بخشی از تاریخ معاصر کاشان را رقم زدند؛ تاریخی که بازخوانی آن می‌تواند به درک بهتر نسل امروز از مفهوم فداکاری و هزینه‌های حفظ امنیت کشور کمک کند.
روایت قمقمه کشف‌شده در طلائیه نیز، فارغ از داوری درباره ابعاد خارق‌العاده آن که نیازمند بررسی و مستندسازی مستقل است، اهمیت یک واقعیت انسانی را برجسته می‌کند: شرایط دشواری که رزمندگان در جریان عملیات خیبر با آن روبه‌رو بودند. تشنگی، محاصره، جراحت و دور ماندن از امکانات اولیه، بخشی از واقعیت‌هایی است که در روایت‌های مربوط به آن عملیات کمتر از ابعاد نظامی آن مورد توجه قرار می‌گیرد.
از همین رو، ثبت دقیق خاطرات رزمندگان و اعضای گروه‌های تفحص، گردآوری اسناد مربوط به عملیات خیبر و گفتگو با شاهدان عینی می‌تواند به حفظ این روایت‌ها و تفکیک خاطرات شخصی از مستندات تاریخی کمک کند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم با گذشت سال‌ها، شمار شاهدان مستقیم بسیاری از وقایع دفاع مقدس کاهش می‌یابد و بخشی از این خاطرات در معرض فراموشی قرار می‌گیرد.
از منظر اجتماعی نیز یکی از مهم‌ترین پیام‌های حماسه ۱۲ آبان، ضرورت تبدیل یاد شهدا به مسئولیت‌پذیری در زندگی امروز است. اگر قرار است این مناسبت از یک یادبود سالانه فراتر برود، باید آثار آن در رفتار اجتماعی، کیفیت خدمت‌رسانی، صداقت مسئولان، همبستگی عمومی و توجه به مطالبات مردم دیده شود.
منبع: خبرگزاری مهر
روزنامه اقتصادآینده و پورتال خبری اقتصادآینده نیوز منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه