
به گزارش اقتصادآینده نیوز، بنیان معیشت ایرانیان بر پایه نان قرار دارد. نان در آموزه های دینی و تمدنی به عنوان محصولی شایسته احترام برشمرده می شود و ریشه های طولانی در تاریخ غذایی ایران دارد. به همین دلیل هتک حرمت نان به عنوان امری مذموم و غیراخلاقی شناخته شده و در نگاه عموم جامعه تقبیح می شود.
در این شرایط باید به یاد داشت که نان به عنوان پایه معیشت و یکی از اصلی ترین اقلام سبد غذایی خانوار، جایگاهی فراتر از یک کالای مصرفی دارد و بخش جدایی ناپذیر از سفره میلیون ها ایرانی به شمار می رود. در این شرایط، افزایش قیمت نان، حتی اگر با تغییرات هزینه تولید و شرایط اقتصادی توجیه شود، پیامدهای گسترده ای بر معیشت عمومی دارد و می تواند فشار مضاعفی بر خانوارهای کم درآمد و اقشار آسیب پذیر جامعه وارد کند.در شرایطی که تورم به تدریج قدرت خرید مردم را تحلیل می برد و هزینه تامین کالاهای اساسی، مسکن، درمان و حمل و نقل، تحصیل و غیره با شیب تندی رو به افزایش است، نان همچنان یکی از معدود اقلامی محسوب می شود که خانواده ها برای تامین آن ناگزیر به اختصاص بخشی از درآمد روزانه خود هستند.
افزایش بهای این محصول می تواند به کوچک شدن سفره خانوار، تغییر الگوی مصرف و کاهش توان تامین نیازهای تغذیه ای منجر شود؛ موضوعی که برای خانواده های پرجمعیت و مزدبگیران با درآمد ثابت دشواری بیشتری ایجاد می کند. همچنین باید در نظر داشت گرانی نان تنها به افزایش مستقیم هزینه خرید محدود نمی شود، بلکه می تواند زنجیره ای از آثار اقتصادی و اجتماعی را به دنبال داشته باشد. افزایش هزینه نانوایی ها، رشد قیمت محصولات غذایی وابسته به نان و کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان، بخشی از پیامدهایی است که در صورت تداوم روند افزایش قیمت ها نمایان می شود. در این میان، اقشار کم برخوردار بیش از دیگران در معرض آسیب قرار می گیرند و فشار معیشتی ممکن است زمینه ساز تشدید نابرابری های اجتماعی شود.
طی روزهای اخیر، بسیاری از استان های کشور شاهد ازدحام در نانوایی ها بودند که به دلیل صیانت از آرد و رصد شبکه توزیع و تولید صورت گرفته است. حال باید دید که جامعه تا چه اندازه در برابر افزایش قیمت نان و کمبود این محصول استراتژیک به همراه شیب تورمی 50درصدی می تواند تاب آوری و صبوری پیشه گمئ. در همین راستا، جمعی از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی با تذکر کتبی خواستار بازنگری در قیمت نان شدند. گزارش اقتصادآینده را در این زمینه می خوانید:
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از قطع سهمیه آرد، مشکلات عشایر و اختلال در سامانههای توزیع گفت: با نان مردم بازی نکنید!
یاسر اسلامدوست با انتقاد از قطع سهمیه آرد، مشکلات عشایر و اختلال در سامانههای توزیع آن؛ گفت: در شرایطی که معیشت مردم زیر فشار است، قطع سهمیه آرد عشایر و دشوار کردن دسترسی آنان به این نیاز اساسی، قابل اغماض نیست و مسئولان باید در برابر آن پاسخگو باشند. وی با انتقاد از گزارشهای مربوط به قطع و کاهش سهمیه آرد خانوارهای عشایری و مشکلات تأمین آرد نانواییهای شهری و روستایی، خواستار پاسخگویی و ورود فوری وزیر کشور، وزیر جهاد کشاورزی و استاندار گیلان شد.
وی با اشاره به اینکه مراجعات و اعتراضهای متعدد عشایر و خانوارهای روستایی درباره قطع یا کاهش سهمیه آرد، نگرانی جدی ایجاد کرده است؛ تصریح کرد: سؤال روشن این است که بر اساس کدام تصمیم، ضابطه یا سازوکار اجرایی، سهمیه این خانوارها مسدود یا کاهش یافته است؟ اگر این اقدام تصمیم دستگاههای مسئول است، مبنای آن چیست و اگر نتیجه عملکرد سامانههاست، چرا باید مردم هزینه خطاها و نواقص آن را بپردازند؟
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس تأکید بر اینکه عشایر نباید برای دریافت سهمیه آرد، محل زندگی و فعالیت خود را رها کنند؛ افزود: آمارگیری و احراز شرایط باید با مسئولیت دستگاههای متولی و متناسب با شرایط زندگی آنان انجام شود. عشایری که در مقاطع حساس کشور، از جمله شرایط دشوار اقتصادی و جنگی، همواره در کنار مردم و مسئولان بودهاند، شایسته نیست امروز برای تأمین یکی از ابتداییترین نیازهای معیشتی خود با قطع سهمیه و سرگردانی مواجه شوند. سامانههای سیما و نانینو نیز باید در خدمت تسهیل توزیع باشند، نه اینکه اختلالات و فرآیندهای اجرایی آنها به محرومیت خانوارها از آرد یا اختلال در فعالیت نانواییها منجر شود.
نماینده مردم تالش، رضوانشهر و ماسال در مجلس گفت: وزیر کشور، وزیر جهاد کشاورزی باید ضمن شفافسازی درباره منشأ و مبنای قطع سهمیهها، فوراً نسبت به بازبینی موارد حذفشده، برقراری مجدد سهمیه خانوارهای واجد شرایط، رفع اختلالات سامانهای و تأمین پایدار آرد نانواییهای شهری و روستایی اقدام کنند.
اسلامدوست تصریح کرد: در همین راستا از طریق مجلس پیگیر این کمکاری ها خواهم بود، در شرایطی که معیشت مردم زیر فشار است، قطع سهمیه آرد عشایر و دشوار کردن دسترسی آنان به این نیاز اساسی، قابل اغماض نیست و مسئولان باید در برابر آن پاسخگو باشند.

به گزارش اقتصادآینده نیوز، صیانت از قدرت خرید مردم در برابر افزایش هزینه کالاهای ضروری، نیازمند سیاستگذاری دقیق، نظارت موثر بر زنجیره تولید و توزیع و حمایت هدفمند از اقشار آسیب پذیر است. نان نباید به کالایی تبدیل شود که تامین آن نیز به دغدغه ای تازه برای خانواده ها بدل شود؛ چرا که حفظ امنیت غذایی و آرامش سفره مردم، از مهم ترین مسئولیت های اقتصادی و اجتماعی به شمار می رود.
در همین رابطه، رئیس کارگروه آرد و نان از تداوم تامین نان خانوارها بر اساس میزان مصرف روزانه خبر داد و گفت: هیچ تغییری در سهمیه و نحوه توزیع یارانه نان خانوارها ایجاد نخواهد شد و کسبوکارهای مصرفکننده خارج از الگوی خانوار، آرد مورد نیاز خود را با قیمت آزاد تامین میکنند.
محمدجواد کرمی درباره وضعیت توزیع آرد و نان افزود: هیچ تغییری در میزان مصرف و تامین نان خانوارها ایجاد نخواهد شد و مردم به هر میزان که مصرف روزانه نان دارند میتوانند نیاز خود را تامین کنند. وی اظهار داشت: منظور از این تصمیم آن است که سهمیه نان خانوارها بدون کوچک ترین خللی تامین شود اما برخی کسب و کارها مانند کبابی ها، کله پزی ها و رستوران ها که از آرد و نان در فعالیت اقتصادی خود استفاده می کنند باید آرد مورد نیازشان را با قیمت آزاد خریداری کنند.
کرمی ادامه داد: میزان مصرف روزانه خانوارها مبنای تامین نان خواهد بود و حتی اگر فردی روزانه سه قرص نان مصرف کند، این میزان برای او تامین می شود. وی تصریح کرد: بر اساس اظهارات مطرح شده خانوارها به هر میزان که مصرف نان داشته باشند تامین خواهد شد و کسب و کارهایی که خارج از الگوی مصرف خانوار از آرد استفاده می کنند باید آرد مورد نیاز خود را با قیمت آزاد تهیه کنند.
رئیس کارگروه آرد و نان با اشاره به گفته برخی مسئولان در خصوص پیگیری قیمت های جدید گندم گفت: واحدهای تولیدی نان صنعتی در عمل با کاهش شدید سهمیه ها روبرو هستند به طوری که بخشی از سهمیه آرد واحدهای تولیدی حذف شده و تولیدکنندگان ناچار به تامین نیاز خود از طریق بازار آزاد هستند که این امر هزینه های تولید را به شدت افزایش می دهد. وی با اشاره به مشکلات بخش نانهای حجیم و صنعتی اضافه کرد: در حال حاضر واحدهای تولیدی این بخش با مشکل جدی تامین آرد روبرو شده اند و وضعیت موجود نگرانی های جدی برای فعالان این حوزه ایجاد کرده است.
او با بیان اینکه نیاز سالانه این واحدهای تولیدی بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن آرد است افزود: پیش از این اعلام شده بود که گندم مورد نیاز این واحدها با قیمت کیلویی ۶۰ هزار تومان تامین می شود اما اکنون با کاهش ۳۰ درصدی سهمیه آرد این واحدها تنها ۷۰ درصد سهمیه قبلی اختصاص داده می شود که کافی نیست.
کرمی با بیان اینکه حال مشکل اینجاست که واحدهای تولیدی نان صنعتی باید ۳۰ درصد آرد مورد نیاز خود را از کجا تامین کنند اظهارداشت: وقتی سهمیه یک واحد تولیدی کاهش پیدا می کند و قرار است مابقی نیاز خود را به صورت توافقی تامین کند در عمل با مشکلات تعیین قیمت روبرو خواهند شد. وی خاطر نشان کرد: برخی از این واحدهای کوچک بین ۶ تا ۱۲ کارگر دارند و وقتی آرد به عنوان ماده اولیه اصلی تولید در اختیار آنها قرار نگیرد، نمی توانند فعالیت خود را ادامه دهند.

به گزارش اقتصادآینده نیوز، با توجه به شعله ور شدن آتش جنگ در جهان، به نظر می رسد که امنیت غذایی با چالش های جدی روبرو می شود. براساس پیشبینی ها، قیمت جهانی مواد غذایی در سال جاری ۱۱.۸ درصد و در سال ۲۰۲۷ به میزان ۴.۸ درصد افزایش یابد و شدیدترین تاثیر آن بر محصولات کشاورزی شامل غلات، میوه و سبزی و لبنیات خواهد بود. طبق گزارش آکسفورد اکونومیکس، این وضعیت در حالی رخ میدهد که گرمای شدید و خشکسالی در اروپا به محصولات کشاورزی آسیب رسانده و کشاورزان نیز با قیمت بالای انرژی و کود مواجه هستند که تحت تاثیر جنگ علیه ایران و جنگ روسیه و اوکراین تشدید شده است.
به دنبال موج گرمای اروپا، انجمن تجارت غلات و دانههای روغنی اروپا با انتشار یک بهروزرسانی ویژه، پیشبینی خود را برای مجموع برداشت غلات در اتحادیه اروپا (شامل ۲۷ کشور عضو) و انگلیس، از ۲۹۵٫۵ میلیون تن به ۲۸۶٫۶ میلیون تن کاهش داد. این رقم در مقایسه با برداشت ۳۱۰ میلیون تنی سال ۲۰۲۵ است. پیشبینی میشود که میزان برداشت غلات در این کشور در سال جاری به دلیل خشکسالی شدید و موجهای گرما، هفت درصد کاهش یابد. این انجمن میزان تولید را ۴۱.۹ میلیون تن پیشبینی کرده است.
توماس دووراک، اقتصاددان ارشد در این زمینه گفت: مهمترین تاثیر بر قیمت مواد غذایی در سطح جهان ناشی از تجاوز آمریکایی صهیونی به ایران و پیامدهای آن بر نهادههای تولید مواد غذایی، به ویژه نفت (دیزل)، گاز طبیعی و کود است. بر اساس گزارش سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، قیمت جهانی مواد غذایی در ژوئیه نسبت به مدت مشابه سال قبل یک درصد افزایش یافت بهطوری که قیمت غلات ۶.۹ درصد و قیمت روغنهای نباتی حدود ۱۷.۳ درصد رشد داشت.
گزارش: سعیدرضا امیرآبادی


دیدگاه