افشین نجفقلی دوست – اقتصاد آینده – آذربایجان شرقی(مراغه ) : تا کی سلامت درمان‌گران و اعتماد کادر درمان قربانیِ امضاهای طلاییِ سلیقه‌ای می‌شود؟»
پیشنهاد به مخاطب محور : وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
نظام سلامت کشور، امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند جراحی در «رویکردهای اداری و توزیعی» خود است.
در شرایطی که پزشکان، پرستاران، پیراپزشکان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی در خط مقدم خدمت و مواجهه با فشارهای فرسازنده بالینی قرار دارند، بزرگ‌ترین عامل فرسایش روانی و افت انگیزه این قشر خدوم، نه سختی کار و نه کمبود اعتبارات، بلکه «حس فراگیر تبعیض، نابرابری در توزیع منابع و تعارض منافع پنهان» در دانشگاه‌ها و بیمارستان‌های آموزشی است.
توزیع سلیقه‌ای کشیک‌ها، نحوه محاسبه و پرداخت کارانه‌ها، مهندسی اختصاص پست‌های مدیریتی و آموزشی، و نحوه اعزام و به‌کارگیری نیروهای طرحی و تخصصی، سال‌هاست که در «اتاق‌های تاریک تفاسیر فردی» رقم می‌خورد.
وقتی قانون و آیین‌نامه وزارت متبوع در نقطه اجرا به دست مدیرانِ بی‌بهره از چارچوب‌های عینی می‌افتد، نتیجه چیزی جز استقرار جزایر ملوک‌الطوایفی و نارضایتی عمیق بدنه تخصصی کشور نیست.
برای نجات سرمایه انسانی نظام سلامت، دیگر با بخشنامه‌های توصیه‌ای، بازرسی‌های سنتیِ پسینی و اخلاقیات فردی نمی‌توان کاری از پیش برد. درمان تبعیض اداری، یک جراحی ساختاری و نرم‌افزاری می‌طلبد.
پیشنهاد راهبردی:
استقرار «موتور تصمیم‌گیری خودکار و هوشمند (AI-Driven Decision Engine)» در دانشگاه‌های علوم پزشکی
بر اساس مدل مفهومیِ توسعه‌یافته جهت حذف دخالت ید انسانی در تصمیمات اداری و بالینی، پیشنهاد می‌گردد وزارت بهداشت با فوریت، طرح «هوشمندسازی زنجیره تخصیص و توزیع در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور» را در قالب یک پایلوت ملی اجرایی سازد. این مدل مبتنی بر اصول زیر است:
۱- موتور توزیع عادلانه و بی‌طرف (طرح، کشیک و کارانه):
تمامی متغیرهای توزیع شیفت‌های بالینی، ظرفیت‌های دستیاری، اعطای پروژه‌ها و فرمول محاسبه کارانه‌ها باید از دست مدیران بیمارستان‌ها و روسای بخش‌ها خارج شده و به یک الگوریتم شفاف، مبتنی بر ثبت عملکرد برخط در سامانه‌های HIS و سوابق عینی واگذار گردد.
۲- گیت مهار تعارض منافع و انحرافات سلیقه‌ای:
سامانه باید به‌طور خودکار هرگونه تصمیم خارج از صف، امتیاز یا اولویت‌بندیِ مبتنی بر رابطه را مسدود کند. اگر مدیری قصد اعمال نظرِ خاصی داشته باشد، سامانه آن را به عنوان «انحراف سلیقه‌ای و تعارض منافع» متوقف کرده و گزارش آن را مستقیماً به داشبورد نظارتی وزارتخانه ارسال نماید.
۳- کاربرگ شفاف کارنامه و امتیازات کادر درمان:
هر پزشک یا پرستار باید در کارتابل الکترونیک خود، دلیلِ دقیق رتبه، امتیاز و سهم خود را از توزیع منابع و امکانات با فرمول شفاف مشاهده کند؛ به‌طوری که هیچ ابهام و سایه شک و شبهه‌ای از تبعیض باقی نماند.
سخن پایانی؛
آقای وزیر؛
کادر درمان کشور خسته از بخشنامه‌های کاغذی و تصمیمات پشت‌پرده است.
اگر به دنبال ارتقای بهره‌وری بیمارستان‌ها، کاهش مهاجرت نخبگان پزشکی و بازگشت نشاط و انگیزه به دانشگاه‌های علوم پزشکی هستید، راه حل در «انحصارزدایی از اختیارِ سلیقه‌ای مدیران» و استقرار حکومتِ کدها و داده‌های شفاف است.
امید است با دستور قاطع جنابعالی، وزارت بهداشت پیشران تحول دیجیتال و عدالت رویه‌ای در نظام اداری کشور گردد.
دیدگاه