خبرگزاری مهر، گروه استانها- محمدرضا بهرامیصفت: در دنیای پر از تلاطم امروز، وقتی صحبت از «محدودیت» میشود، ذهن بسیاری از مردم ناخودآگاه به سمت ناتوانیهای جسمی میرود. اما در گوشهای از استان همدان، روایتی کاملاً متفاوت در جریان است؛ روایت مردان و زنان که نه با جسم، بلکه با نبوغ و ارادهای پولادین، تعریف جدیدی از «توانمندی» را در ذهنها حک میکنند.
واقعیت این است که سلامت جسمانی، لزوماً ضامن موفقیت نیست. تاریخ و تجربه نشان داده که بسیاری از انسانها با وجود سلامت کامل جسمانی، به دلیل ضعف اراده یا نبود تمرکز، در مسیر زندگی شکست خوردند. اما در مقابل معلولانی هم بودند که ثابت کردند «جهان تشنه نبوغ است، نه سلامت جسم».
مددجویان توانیاب استان همدان با بهرهگیری از ظرفیتهای ذهنی، به عرصههایی چون هنر و ورزش نفوذ کردند که انجام آنها برای بسیاری از افراد عادی، نیازمند تخصص و پشتکار بسیار بالایی است.
هنر و شطرنج میدان نبرد تضادها
در موسسات بهزیستی همدان، هنر و ورزش دیگر تنها ابزار گذران وقت نیستند، بلکه به ابزارهای «بازسازی توانمندیها» تبدیل شدند و هنرمندانی که با انگشتان پا یا حتی با دندان، پرترههای سیاه قلم و مینیاتورهای ظریفی خلق میکنند، در واقع دارند از «قدرت پنهان در ضعف» پرده برمیدارند. آنها با تکنیکهای دشواری چون اسکراچبرد دقیقایی را ثبت میکنند که مخاطب را به حیرت واداشته است.
مددجویان بهزیستی در دنیای مهرههای شطرنج با تمرکز و استقامت روانی مثالزدنی، نه تنها با محدودیتهای حرکتی دست و پنجه نرم میکنند، بلکه با تحلیلهای منطقی و پیشبینی حرکتهای آینده، قدرت تصمیمگیری را به نمایش میگذارند. شطرنج برای آنها، چیزی فراتر از یک بازی، بلکه نوعی «فیزیوتراپی برای ذهن» است که اعتماد به نفس را در آنها بازسازی میکند.
حمایتهای نهادی، با برداشتن سنگهای بزرگ از سر راه مددجویان مانند چالشهای ایاب و ذهاب یا کمبود تجهیزات استاندارد اجازه داده است تا این افراد از مرحله «بقا» به مرحله «خلق کردن» برسند.
داستان توانیابان همدان درس بزرگی برای کل جامعه است؛ درسی مبنی بر اینکه «معلولیت، محدودیت نیست، بلکه نوع دیگری از تجربه زندگی است». وقتی نبوغ با حمایت درست همراه شود، میتوان از دل نقصها، زیباترین آثار هنری و درخشانترین پیروزیهای ورزشی را بیرون کشید.
مددجویان بهزیستی به ما نشان میدهند که برای رسیدن به اوج، نیازی به بدنهای بینقص نیست، بلکه داشتن ذهنی پر از امید و ارادهای برای مدیریت محدودیتها کافی است.
با منطق شطرنج و زیبایی هنر توانمندیها را بازسازی میکنم
سید محمدرضا حسینی مصلح از مددجویان بهزیستی استان همدان و مربی آموزشی طراحی، نقاشی و شطرنج موسسات بهزیستی استان همدان در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به فعالیتهای خود اظهار کرد: افتخار برگزاری کلاسهای آموزشی شطرنج از مبتدی تا پیشرفته و طراحی نقاشی سیاه قلم را برای عزیزان توانیاب دارم.
وی با معرفی سوابق ورزشی خود افزود: بنده ورزشکار عنواندار رشته شطرنج با شرکت در سه دوره مسابقات بینالمللی اپن ابنسینا هستم.
حسینی مصلح تصریح کرد: همچنین افتخار داوری مسابقات شطرنج تحت نظارت هیئت جانبازان و توانیابان استان همدان را در کارنامه خود دارم.
وی به تخصصهای هنری خود اشاره کرد و گفت: تخصص اصلی من سیاه قلم پرتره و خلق تابلوهای مینیاتور، خودکاری، سیاه قلم و رنگی برای امور نمایشگاهها و جشنوارههای فرهنگی هنری است.
این هنرمند همدانی درباره نحوه ورود خود به عرصه هنر بیان کرد: پس از گذراندن دورههای فشرده اصول و مبانی و تمرینهای پرسپکتیو، نور، سایهها و بازتابها از اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی زیر نظر استاد عطاءالله یوسفی آموزشهای خود را تکمیل کردم.
وی ادامه داد: در این دورهها تکنیکهای کاربردی زیادی از جمله کاریکاتور، مینیاتور، طراحی نقاشی هنری و بازاری، فیگور، پرترههای هنری و بازاری، آبرنگ، خودکاری، اسکراچبرد یا تکنیک خراش دادن، نقطهگذاری روی سفال و کالک را یاد گرفتم.
حسینی مصلح یادآور شد: در همان سال نخست پس از آموزش، در مؤسسات بهزیستی مشغول به تدریس آموختههایم به توانیابان شدم.
وی با اشاره به سوابق نمایشگاهی خود عنوان کرد: تاکنون سه بار و در هر دوره از نمایشگاه با ارائه ۴۰ اثر پرتره که نقاشی از صورت چهرههای مشهور بود، در نمایشگاه اصلی استان در مجتمع فرهنگی سینمایی شهید آوینی شرکت کردم.
این مربی بهزیستی به موفقیت هنرجویانش اشاره کرد و افزود: از بین هنرجوهای من ۲ نفر موفق به شرکت در نمایشگاهها شدند و یکی از هنرجوها با بیش از ۴۰ اثر نقاشی با موضوع شهدا در نمایشگاه حضور پیدا کرد.
وی با اشاره به سایر فعالیتهای آموزشی خود گفت: سابقه آموزشهای آزاد، خصوصی و نیمهخصوصی به صورت مجازی و حضوری در رشته طراحی و نقاشی نیز از دیگر افتخارات بنده است.
حسینی مصلح درباره حضور در عرصه ملی اظهار کرد: در ۲ دوره جشنواره ملی «همام» شرکت کردم و در هر ۲ دوره موفق به راهیابی به بخش آثار نهایی هنرمندان شدم؛ هنرمندانی که حتی از کشورهای دیگر نظیر روسیه و ترکیه نیز در آن حضور داشتند.
وی افزود: تابلوهای نقاشی من در این جشنواره با تایید هیئت داوران مسابقه برای فروش آثار برتر برگزیده شد و با قیمتی عالی به فروش رفت.
این هنرمند همدانی به موضوع کارهای سفارشی خود پرداخت و تصریح کرد: انجام امور هنری سفارشی در بخش تکنیک نقطهگذاری روی سفال نیز از دیگر کارهای من بوده است.
وی با اشاره به سوژههایی که تاکنون نقاشی کرده است، گفت: تعداد بیشماری از بازیگران سینمایی، چهره تمام داوران برنامه عصر جدید، احسان علیخانی و تمام ورزشکاران و برندگان برنامه عصر جدید را نقاشی کردم.
حسینی مصلح اضافه کرد: همچنین چهره ورزشکاران ملی و رجال سیاسی نظیر مقام معظم رهبری، فرماندهان بلندپایه نظامی و پزشکیان رئیسجمهور را به تصویر کشیدهام.
وی با ذکر خاطرهای شیرین از دوران فعالیت خود ادامه داد: چند سال پیش نقاشی چهره دکتر حسن رمضانی را کشیدم و ایشان که انسان بزرگواری هستند با گل و شیرینی به منزل ما آمد و با هم عکس گرفتیم؛ اصلاً فکر نمیکردم تشریف بیاورند و آن روز به یک خاطره عالی برای من تبدیل شد.
این مربی بهزیستی به تشریح جزئیات برخی تکنیکها پرداخت و افزود: به عنوان نمونه تکنیک اسکراچبرد یا همان تکنیک خراش را پشت آینه با قلم فلزی انجام میدهم.
حسینی مصلح یادآور شد: همچنین برای نمایشگاه خارج از استان اثری را با خودکار روی مقوای مخصوص و در ابعاد ۵۰ در ۷۰ سانتیمتر طراحی و اجرا کردم.
وی درباره فعالیتهای کارگاهی خود گفت: سابقه آموزش در فرهنگسرای ولایت به صورت ورکشاپ را نیز در پرونده کاری خود دارم.
این مربی توانیاب به وجوه مشترک هنر مینیاتور و بازی شطرنج اشاره کرد و افزود: در هنر مینیاتور باید در فضایی کوچک، زیبایی و جذابیت بصری به تصویر کشیده شود و در بازی شطرنج نیز باید در بین بینهایت احتمال و حرکت ممکن، تنها روی پیدا کردن الگوی درست تمرکز کرد و با توجه به این شباهتها، معتقدم هر دو حوزه هنری و ورزشی نیاز به صبر و حوصله بسیار زیادی دارند.
وی به فلسفه نقاشی سیاه قلم پرداخت و ادامه داد: در این تکنیک رنگی در کار نیست؛ فقط سیاه و سفید و طیفی زیبا و لطیف مابین این دو رنگ وجود دارد.
این هنرمند همدانی ادامه داد:: رنگ سیاه از ترکیب سه رنگ اصلی تشکیل شده و من در کشیدن پرترهها، هدفم ثبت لحظهای گذرا از روح است چراکه میخواهم مخاطب با دیدن نقاشیهایم بیشتر با حس واقعی و درونی چهره مواجه شود.
زیبایی را در غلبه بر نقص میبینم
حسینی مصلح با اشاره به الهامبخشی توانیابان در آثارش گفت: وقتی میبینم فردی با محدودیت جسمی تلاش می کند با انگشتان پا یا دندانها اثر هنری خلق کند و یا ذهنیات خود را به تصویر بکشد، زیبایی را در غلبه بر نقص میبینم.
وی تاکید کرد: من از توان یابان یاد گرفتم که در آثار هنری خودم، بیشتر قدرت پنهان در ضعف و کمبودها را نقاشی کنم چراکه من توانمندی را نه در نداشتن محدودیت بلکه در «مدیریت آن محدودیت» پیدا کردم.
این مربی توان یاب به اهداف خود در آموزش اشاره کرد و گفت: هدف اصلی من صد البته بهبود زندگی هنرجویانم است چراکه اعتقاد دارم تغییر باور انسان از ناامیدی به امیدواری میتواند به صورت تصاعدی بر افراد دیگر بسیار موثر باشد.
حسینی مصلح به چالشها و نیازهای این حوزه اشاره کرد و افزود: اولین نیاز، دلگرمی و برداشتن سنگ بزرگ از سر راه هنرآموز است که چیزی جز هزینه ایاب و ذهاب نیست؛ هزینهای که این روزها چالش اصلی و اساسی شده و سد راه هنرآموزان توانیاب برای آموزش است.
وی ادامه داد: دومین مطالبه ما حقوق ماهانه مدرس، و سومین نیاز اختصاص مرکزی برای امر آموزش شطرنج و هنر طراحی نقاشی با تجهیزات آموزشی استاندارد توانبخشی است.
این هنرمند همدانی اضافه کرد: در آخر نیز حمایت از مربی در راستای ارتقای سطح خود برای آموزشهای عالیتر اهمیت فراوانی دارد.
وی با پیشنهاد طرحی تلفیقی اظهار کرد: به نظرم آموزش هنر و شطرنج میتواند با هم ترکیب شود به طور مثال بعد از برگزاری مسابقات شطرنج در حاشیه مسابقات، نمایشگاهی از کارهای هنری افراد توانیاب برگزار شود.
حسینی مصلح درباره تعادل زندگی شخصی خود با این دو رشته گفت: من در زندگی در تعادل هستم؛ شطرنج به من قدرت منطق و انضباط میدهد و هنر به من حس معنا، آزادی و رهایی میبخشد.
این هنرمند افزود: این تضاد احساسی برای من خیلی جذاب است و از آن لذت میبرم؛ این دو مثل شب و روز یا سرد و گرم، لازم و ملزوم یکدیگر هستند و روح من به هر دو احتیاج دارد.
وی در توصیف هویت مربیگری و هنری خود بیان کرد: من با منطق و زیبایی، توانمندیها را بازسازی میکنم و همه چیز در ذهن ما است؛ خیلیها با وجود توانمندیهای جسمی بالا، به دلیل داشتن ذهن ضعیف در زندگی شکست میخورند چراکه جهان تشنه نبوغ ما است، نه سلامت جسم ما.
این داور شطرنج درباره وضعیت ورزشی هنرجویان خود ادامه داد: هنرجویان من در مسابقات استانی شرکت میکنند و این حس را دارند که در محیط ورزشی نه به عنوان یک فرد معلول، بلکه فقط به عنوان یک ورزشکار حرفهای و توانمند به معنای واقعی کلمه شناخته میشوند.
شطرنج مثل فیزیوتراپی یا کاردرمانی برای ذهن است
حسینی مصلح ادامه داد: من شطرنج را ابزار رشد توانمندیها میبینم چراکه شطرنج مثل فیزیوتراپی یا کاردرمانی برای ذهن است که انعطافپذیری، تمرکز و استقامت روانی را تقویت میکند.
وی در پاسخ به سوالی درباره چالش شطرنجبازان توانیاب گفت: چون در حال حاضر بیشتر هنرآموزان من دارای معلولیت جسمی حرکتی هستند، ممکن است در حرکت و جابهجایی مهرهها کمی کُند عمل کنند.
سرپرست تیم شطرنج توانیابان همدان خاطرنشان کرد: وقتی فردی یاد میگیرد ۱۰ یا ۲۰ حرکت جلوتر را پیشبینی کند و براساس منطق تصمیم بگیرد، حس کنترل و قدرت به دست میآورد و اعتماد به نفس بالایی در امور زندگی و کارهایش نشان میدهد.
در پایان گفتنی است؛ داستان توانیابان در همدان پایانی ندارد بلکه نقطه شروعی است برای بازنگری در نگاه جامعه به مفهوم توانمندی. زمانی که تیم فوتبال پاس در مستطیل سبز سقوط می کرد این افراد در گوشهای دیگر از شهر با انگشتان پا یا دندان داشتند زیبایی و هنر را روی بومهای نقاشی خلق می کردند. این تضاد تلخ و شیرین به ما میآموزد که نباید اجازه دهیم استعدادها در سایه سوءمدیریت یا نگاه های ترحم آمیز خاک بخورند. این هنرمندان و ورزشکاران نه مددجو که سرمایه های معنوی ما هستند. وقت آن است که مسئولان از شعار عبور کرده و برای شکوفایی این ظرفیتهای انسانی گامی عملی بردارند چرا که هر اثر هنری یا پیروزی ورزشی این افراد فریادی است بلند بر سر باورهای پوسیدهای که مرزهای معلولیت را در ذهن ما ساختهاند.
اقتصادآینده نیوز منتظر دریافت اخبار و پیام های هموطنان عزیز می باشد.
دیدگاه