به گزارش اقتصادآینده نیوز، دکتر محمد مهدی زاهدی، رئیس انجمن فازی ایران، در مراسم افتتاحیه این کنگره که به مدت دو روز برگزار می‌شود، ضمن ارائه گزارش از وضعیت علمی کنفرانس، بر ضرورت اصلاح نظام ارزیابی انجمن‌های علمی توسط وزارت علوم تأکید کرد.
دکتر زاهدی در ابتدا به بررسی روند علمی این دوره از کنگره پرداخت و اظهار داشت: «این کنفرانس با توجه به پوشش هم‌زمان دو حوزه سیستم‌های فازی و هوشمند، دربرگیرنده محورهای علمی بسیار متنوعی است.» وی افزود: «در بخش سیستم‌های فازی، ۱۱۳ مقاله به دبیرخانه ارسال شده بود که پس از فرآیند داوری دقیق توسط متخصص‌ترین و برجسته‌ترین داوران کشور، ۸۵ مقاله مورد پذیرش قرار گرفت. از این میان، ۵۵ مقاله برای ارائه سخنرانی حضوری و ۳۰ مقاله برای ارائه در قالب پوستر انتخاب شده‌اند.»
رئیس انجمن فازی ایران در ادامه سخنان خود، با اشاره به چالش‌های پیش روی انجمن‌های علمی، خواستار بازنگری جدی در شیوه ارزیابی آن‌ها توسط وزارت علوم شد. وی ضمن قدردانی از توانمندی نیروهای این وزارت علوم تحقیقات و فناوری،، خاطرنشان کرد: «نظام ارزیابی انجمن‌های علمی باید متناسب با جایگاه علمی، مرجعیت و دستاوردهای واقعی آن‌ها بازنگری شود. انجمنی که در سطح بین‌المللی جایگاه برجسته‌ای دارد، انتظار حمایت بیشتری را دارد.»
دکتر زاهدی با تأکید بر اهمیت این موضوع، افزود: «من از مسئولین این حوزه درخواست دارم به این موضوع توجه ویژه‌ای داشته باشند. وقتی یک انجمن علمی موفق می‌شود نشریاتی در سطح بین‌المللی (Q1) ایجاد کند، این دستاورد باید به‌درستی در نظام ارزیابی وزارت علوم دیده شود.»
رئیس کمیته علمی یازدهمین کنگره سیستم‌های فازی ایران با اشاره به موفقیت‌های نشریات این انجمن گفت: «ما در حال حاضر سه مجله در سطح Q1 داریم؛ یکی از آن‌ها که پیش از این تنها مجله ایرانی در این حوزه با این رتبه بود، اکنون با دو مجله دیگر همراه شده است. همچنین نشریه JHIM که در سال گذشته وارد پایگاه اسکوپوس شد، در رتبه Q3 قرار دارد و امسال در مسیر ارتقا به Q2 است.» وی با اشاره به فعالیت نشریه فارسی‌زبان انجمن که در پایگاه ISC نیز نمایه شده، تصریح کرد: «با وجود محدودیت‌های مالی و نبود پشتوانه‌های حمایتی جدی، موفق شده‌ایم سه نشریه علمی را توسعه دهیم. رد کردن بیش از ۹۰ درصد مقالات دریافتی به دلیل حجم بالای درخواست‌ها، نشان‌دهنده استقبال گسترده جامعه علمی از جایگاه این انجمن است.»
دکتر زاهدی با هشدار نسبت به پیامدهای عدم حمایت از انجمن‌های علمی و نشریات معتبر، گفت: «اگر حمایت‌های لازم صورت نگیرد، با تضعیف وضعیت استنادات علمی و کاهش کیفیت و کمیت تولیدات علمی مواجه خواهیم شد که این مسئله می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری برای کشور در عرصه علمی به همراه داشته باشد.همچنین معتقدم نظام ارزیابی دانشگاه‌ها نیز باید بر اساس سرانه تولید علم بازنگری شود.» وی در ادامه، با ورود به بحث ساختاری در حوزه آموزش عالی، بر ضرورت بازنگری در نظام رتبه‌بندی دانشگاه‌ها بر پایه «سرانه تولید علم» تأکید کرد و گفت: «در حال حاضر دانشگاه‌هایی در کشور وجود دارند که سرانه تولید علمی آن‌ها نزدیک به سه مقاله به ازای هر عضو هیئت علمی است، اما در نظام رتبه‌بندی فعلی، جایگاه و نام شایسته‌ای دریافت نمی‌کنند. دلیل این مسئله آن است که در برخی ارزیابی‌ها، صرفاً تعداد کل مقالات و تولیدات علمی دانشگاه مبنای مقایسه قرار می‌گیرد که این رویکردی نادرست است.»
رئیس انجمن فازی ایران با ارائه یک مثال مشخص برای روشن‌تر شدن موضوع، تصریح کرد: «می‌توان دانشگاهی با بیش از سه هزار عضو هیئت علمی را با دانشگاهی که تنها حدود ۲۰۰ عضو دارد، مقایسه کرد. طبیعتاً دانشگاهبزرگ‌تر به دلیل ظرفیت انسانی گسترده‌تر، امکان تولید مقالات بیشتری دارد؛ بنابراین، مقایسه تعداد مطلق مقالات این دو دانشگاه، بدون در نظر گرفتن تعداد اعضای هیئت علمی، معیار منصفانه‌ای برای ارزیابی عملکرد علمی آن‌ها نیست.» وی با انتقاد از این رویکرد افزود: «اگر دانشگاهی با تعداد زیاد اعضای هیئت علمی، سرانه تولید علم پایین‌تری داشته باشد، در حالی که دانشگاهی کوچک‌تر با سرانه‌ای حدود ۲/۷ یا ۲/۸ مقاله به ازای هر عضو فعالیت می‌کند، نباید صرفاً به دلیل تعداد کمتر مقالات، دانشگاه دوم در رتبه‌بندی نادیده گرفته شود.»
دکتر زاهدی در پایان با تأکید بر راهکار پیشنهادی خود گفت: «به اعتقاد من، باید میان تعداد کل تولیدات علمی و سرانه تولید علم تفاوت قائل شد. توجه به این شاخص می‌تواند انگیزه دانشگاه‌های کوچک‌تر و اعضای هیئت علمی پرتلاش را افزایش دهد و زمینه ارزیابی عادلانه‌تر عملکرد علمی دانشگاه‌های کشور را فراهم کند. این موضوع بسیار حیاتی است و لازم است در نظام رتبه‌بندی و ارزیابی دانشگاه‌های کشور با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.»
دیدگاه